یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤٤ - مطالب مربوط به ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٤٤٤

منه شیئاً. قال: لایبیعه نسیئاً فاما نقداً فلیبعه بما شاء.

این روایت نهی میکند بیع نسیه در مورد قرض را ولو شرط نشده باشد و شرط به طریق اولی ممنوع است. شاید به واسطه همین روایت است که شیخ برای جمع بین روایات، در خلاف، مسأله ٢٨٣- که در ورقههای ربا نقل کردیم- فتوا به کراهت میدهد.

مطالب مربوط به ربا

١. مجموعاً [١] از متن آیات قرآن و اخبار در فلسفه حرمت ربا چه استفاده میشود؟ ٢. آیا اساس ربا در اسلام ربای قرضی است، و ربای معاملی برای حفظ حریم ربای قرضی تحریم شده است؟ و آیا در ربای قرضی فقط قرض دادن ربوی پول ربای واقعی است و اما قرض دادن غیر پول ربای واقعی نیست، زیرا قرض دادنِ چیزی است که خود آن چیز کالای مورد استفاده است و مثل پول نیست که فقط معادل ارزش و وسیله جریان باشد و از مسیر خود منحرف شده است ولی در حکم ربا است، از این جهت که اسلام نمیخواهد باب قرض و احسان بسته شود و الّا وقتی که کالای قرضی بنفسه مورد احتیاج بود و «للاجل قسط من الثمن» یک قاعده عقلایی است، چرا قرض نفعی غیر پول اشکال داشته باشد و حال آنکه تفاوت معامله نقد و نسیه را اسلام میپذیرد. به هر حال ربای اسلامی اوسع است از ربای غیر اسلامی، زیرا ربای غیر اسلامی منحصر است به قرض پول و ربای اسلامی شامل قرض پول و غیر پول میشود و بعلاوه شامل ربای معاملی نیز