یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٥ - ربا
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٨٥
نمیتواند اشکالی محسوب شود.
منع شرعی از وفاء دین به جنس پستتر بیشتر حریم دیگری است برای ربا:
و اما در غیر تنزیل قرض از قبیل اینکه شخصی گندم مدیون است و میخواهد با گندم پستتر و بیشتری آن را ادا نماید، فیحد ذاته از نظر ربای معاملی اشکالی ندارد ولی منع روایات که سید در صفحه ١١ نقل کرده است اگر خالی از معارض باشد دلیل بر این است که شارع برای حفظ حریم بیشتر جلو آن را گرفته است.
از اینجا معلوم میشود که در اداء اتلافات عمدیه یا تلفات مضمونیه اگر به ازید از مقدار یا اقلّ از مقدار باشد ربا نیست.
٧. مسأله ١٤ (ص ٢٠):
دو شرط در تحقق ربا:
وحدت جنس و مکیل یا موزون بودن:
یشترط فی تحقق الربا امران احدهما اتحاد جنس العوضین او کون احدهما اصلًا للاخر او کونهما فرعین من جنس واحد کما سیأتی تفصیله. و المراد بالجنس النوع المنطقی الذی هو جنس لغوی عرفی ...
سید شرط دوم را در اینجا ذکر نمیکند و مقصودش از شرط دوم مکیل یا موزون بودن است که در صفحه ٣٠ کتاب خواهد آمد.
٨. مسأله ١٦ (ص ٢٣):
لا خلاف و لا اشکال فی جواز بیع المتجانسین من المکیل و الموزون مثلًا بمثل نقداً.
٩. کما لا اشکال و لا خلاف فی عدم جوازه متفاضلًا مطلقاً نقداً و نسیئة [١].
[١]. آنچه در این فرع بر سایر فروع تا نمره ١٤ خواهد آمد مربوط به خصوص مکیل و موزون است و حکم غیر مکیل و موزون در نمره ١٨ خواهد آمد.