یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٩٦ - یادداشت رهبری و مدیریت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٥٩٦

کیفیت اداره و رهبری طبقات مختلف اجتماع، از دبیران و فرهنگیان، ارتشیها، صنعتگران، قضات، بازرگانان و روحیه اینها و ارزش اینها بحث میفرماید.

رهبری فطری و رهبری اکتسابی:

٣٧. رهبری یا فطری است و یا اکتسابی. البته حق این است که هم فطری است و هم اکتسابی. از روحیه بعضی افراد در کودکی پیداست که استعداد رهبری دارند، کودکان دیگر را به دنبال هدفها و نقشههای خود اعم از شخصی و عمومی بسیج میکنند، کودکان دیگر را تحت تأثیر اراده خود قرار میدهند و مطیع خود قرار میدهند، مثل نادر در حالی که کودک است و به دنبال گوسفندان، نقشه جنگ و حمله و فتح میکشد و گوسفندان را به منزله افراد خود به شمار میآورد. برخی معتقدند علت اینکه پیامبران حنیف همه و یا اکثرشان مبعوثان چوپان بودهاند این است که عملًا تمرین رهبری کنند و مخصوصاً فاصله فکری آنها با امت، آنان را از رهبری مأیوس نکند.

ولی البته هر رهبر فطری غیر معصوم نیازمند به تجربه وتعلم و اکتساب است. وقتی که پیامبران تمرین چوپانی میکنند، تکلیف دیگران روشن است.

یکی از مشکلات اساسی روحانیت:

اما مطلبی که مسخره است و از بیخبری ما مردم حکایت میکند این است که هر کسی که مدتی فقه و اصول خواند و اطلاعات محدودی در همین زمینه کسب کرد و رسالهای نوشت، فوراً مریدها مینویسند: رهبر عالیقدر مذهب تشیع. به همین دلیل مسأله «مرجع» به جای «رهبر» یکی از اساسیترین مشکلات جهان شیعه است و باید انشاءاللَّه در یک مقالهای تحت عنوان «یکی از مشکلات اساسی روحانیت» این مطلب را ذکر کنیم. نیروهای شیعه را همین نقطه جمود، جامد کرده که جامعه ما مراجع را- که حداکثر صلاح آنها صلاحیت در ابلاغ فتواست- به جای رهبر میگیرند و حال آنکه ابلاغ فتوا جانشینی مقام نبوت و رسالت (در قسمتی از احکام) است، اما رهبری جانشینی مقام امامت است.

٣٨. درباره علایم بیرشدی باید بحث شود که ما در ورقههای