یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٥ - توصیف کاملی از غرور و ضرر و تغییر و بی وفایی دنیا
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٩٥
ارزش قائل است که این کمال مطلوب و ایدهآل یعنی سربلندی وطن یا نژاد محفوظ باشد. اگر این کمال مطلوب نباشد، برای زندگی هیچ گونه ارزشی قائل نیست.
از نظر اسلام این گونه امور دون شأن بشر است که هدف قرار بگیرد، بلکه پیغمبر اکرم افتخار به نیاکان را امری گندناک معرفی کرد.
ولی به هر حال کسی که کمال مطلوبی اینچنین دارد که خواه ناخواه امری معنوی و ذهنی است، برای مادیات ارزشی در برابر آن قائل نیست.
هیچ ملت متمدنی پیدا نمیکنید که افراد خود را به کمال مطلوبی مافوق مادیات عادت ندهد و تربیت نکند؛ یعنی افراد را همه میخواهند به شکلی باشند که ارزش امور مادی را مشروط به وجود و بقا و تحقق کمال مطلوب و ایدهآل بدانند. تربیت مادی کمونیستی نیز با همه جنبههای ماتریالیستی این طور است.
در اسلام ترک دنیا جز اینکه انسان ارزش امور مادی [را] تابع ارزش کمال مطلوب و امور دیگر معنوی وابسته به آن بداند چیزی نیست: قل ان کان اباؤکم ... احب الیکم من اللَّه و رسوله ... اسلام به ترک دنیا به معنی رهبانیت و عزلت و ترک فعالیت و تولید امر نمیکند، به تقدم آخرت بر دنیا یعنی به تقدم ارزشهای معنوی و کمال مطلوب الهی دعوت میکند.
از این رو میتوانیم بفهمیم که تربیتی در جهان نیست که این نوع ترک دنیا- که لازمه کمال مطلوب داشتن است- در آن نباشد.
توصیف کاملی از غرور و ضرر و تغییر و بی وفایی دنیا
نهجالبلاغه، جلد ٢، صفحه ٤٣، خطبه ١٠٩. خطبه مفصلی است در زمینه حالات دنیا که به این جمله شروع میشود:
اما بعد فانی احذرکم الدنیا فانها حلوة خضرة حفت بالشهوات