یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٩١ - یادداشت رهبری و مدیریت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٥٩١

کشاورز انسانها باشد [١].

اما رشدِ بهرهبرداری از سایر سرمایههای انسانی و اداره و بهکارگرفتن آنها و پرورش دادن آنها و بهرهبرداری از آنها و سامان دادن و سازمان دادن به آن نیروها و آزاد کردن و حرارت بخشیدن و از سردی و افسردگی و جمود خارج کردن آنها و باز کردن آنها یعنی پاره کردن زنجیرهای معنوی و روحی آنها که: و یضع عنهم اصرهم و الاغلال التی کانت علیهم، اینچنین رشدی همان است که امروز به نام مدیریت و یا رهبری نامیده میشود.

درباره رشد فردی و شخصی باید توضیح دهیم که مثلًا قوای عقلانی و هوشی و ادراکی انسان یکی از سرمایههاست. اینها نیازمند به حسن اداره و حسن بهرهبرداری است. مثلًا قوه حافظه، از این قوه چگونه باید بهرهبرداری کرد؟ بعضی خیال میکنند کافی است که حافظهای قوی و نیرومند داشته باشند و بعضی دیگر خیال میکنند چون حافظهشان ضعیف است پس دیگر هیچ کار علمی و فکری فایده ندارد؛ هیچ فکر نمیکنند که حافظه هم نیازمند به مدیریت است، نیازمند به رهبری است، نیازمند به روش و متد خاص است.

اگر بنا شود انسان حافظه را مانند یک انبار بداند که بدون هیچ ترتیب و نظم و حسابی هی باید مطالعه کرد و روانه و سرازیر به انبار حافظه کرد، هیچ حافظهای چندان مفید نخواهد بود. ولی اگر انسان حافظه خود را اداره کند، رهبری کند، با روش و متد از آن بهرهبرداری کند، آن را مانند کتابخانهای منظم قرار دهد که قفسههای کتاب به تناسب موضوعات و قطع کتابها به نظم شده است و کتابها ردیف چیده شدهاند نه اینکه هر کتابی پهلوی هرکتابی قرار گرفته و کتابها روی هم ریخته شده، آن وقت خوب میتواند از آن استفاده کند.

افرادی که کتابهای متفرقه بیترتیب مطالعه میکنند، امروز کتابی تاریخی، فردا کتابی روانشناسی، پسفردا کتابی سیاسی، روز دیگر