یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٦ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٥٦

معمولی باشد صحیح است و گرنه ربا است. بنابراین معامله یک سیرنبات به هزار تومان چون بیع معمولی که مردم انجام دهند نمیباشد، ربا است.

روایات وافی و شرایع:

حیله (رجوع شود به صفحه ٣٤٢):

١٣. کا محمد عن احمد عن علی بن حدید عن محمد بن اسحق بن عمار قال: قلت: لابی الحسن علیه السلام: ان سلسبیل طلبت منی مائة الف درهم علی أن تربحنی عشرة آلاف درهم فأقرضها تسعین ألفاً و أبیعها ثوباً او شیئاً یقوّم علی بألف درهم بعشرة آلاف درهم. قال: لابأس [١].

اولًا در سند حدیث، علی بن حدید است که شیخ او را سخت تضعیف نموده است. در تهذیب باب بیع الواحد باثنین میگوید: و علی بن حدید مضعّف جداً لایعوّل علی ما انفرد بنقله.

ثانیاً لحن حدیث تقویت میکند احتمال این را که سلسبیل زوجه یا فرزند راوی بوده است (زیرا که تصریح به اسم وی کرده به طوری که گویی امام او را میشناسد، در حالی که زنی بوده است) و ربا در این مورد حقیقتاً نیست و صورتسازی برای رفع تشبّه به ربا است.

مراد از معدود (رجوع شود به صفحه ٣٣٦):

١٤. آنچه در روایات به عنوان معدود ذکر شده است همه از قبیل اموری است که به مشاهده معامله میشود و مطلقاً قابل تقدیر نیست مثل ثوب و بیضه و بعیر، و در وسائل گرچه در عنوان باب مذروع را هم ذکر کرده است ولی روایات فقط در مورد ثوب و حلّه است و واضح است که ثوب، معدود به معنای مقدّر به عدّ نیست و در مورد حلّه بحثی است که در شماره ٥ گذشت.

به طور خلاصه از تتبع روایات فهمیده میشود معدود در اصطلاح ما غیر از معدود وارد در روایات است، زیرا که معدود در