یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٤ - دین و علم - ریشه فکر تضاد میان ایندو - ریشه بی دینی در اروپا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ١٦٤

جنگ بین علم و دین نیست، جنگ بین اغراض و بیدینیهاست و یا بین جهلها و بیعلمیها. پس مرجع و منشأ این خیال و توهم، یا لادینی و غرض است و یا بیعلمی و جهل.

دین و علم - ریشه فکر تضاد میان ایندو - ریشه بی دینی در اروپا

. جنگ علیه حامیان علم، علیه دین نتیجه داد:

١. علت اصلی فرض ناسازگاری، سوابق تیره و گلآلود بلکه خونآلود میان حامیان علم و حامیان دین در اروپاست. کلیسا اولًا مسائلی را به عنوان دین به زور تحمیل میکرد که با عقل سازگار نبود چه رسد به دین، ثانیاً این عقاید را به زور تحمیل میکرد و شکنجههای طاقتفرسا میداد.

حکومت دیکتاتوری روحانیون:

در حقیقت در اروپا مدتی دین بر اجتماع (نه بر دلها) مانند یک حکومت دیکتاتور حکومت میکرد و علم تدریجاً این حکومت را از دست دین (بلکه از دست اولیا و متولیان دین) گرفت و حکومت آنها را ساقط کرد.

دین، کابوس وحشتناک و یک اختناق شدید:

از نظر اروپاییان دین یعنی یک کابوس وحشتناک، یک اختناق فکری، یک خفهشو و فضولینکن، یک هیولای سهمگین.

عکس العمل علیه اختناق:

اینها سبب شد که بیدینی به عنوان عکسالعملی علیه این اختناقها، نه به عنوان یک فکر و قانون فکری پیدا شد.

عکسالعمل علیه اسارت فکر:

چیز دیگری که سبب شد بیدینی و الحاد به عنوان عکسالعمل پیدا شود، عقاید سخیف و خرافه کلیسا بود که با هیچ وسیله قابل اصلاح نبود.

سازگاری علم با توحید در اسلام:

٢. اسلام به علم دعوت کرده و طوری هم دعوت کرده که با علوم تجربی و تفحص و تحقیق در طبیعت سازگار است. ثانیاً اصل اصول اسلام یعنی خداشناسی با تفحص و تحقیق در طبیعت روشنتر میشود؛ مانند تثلیث نیست که با علم تجربی و عقل، هیچکدام ارتباط