یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٩ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٥٩

معامله قرار نمیدهند، بلکه چنانکه در عموم روایات وارد شده است متاع مورد نظر طالب العینه را صاحب پول خریداری میکند. در چنین وضعی واقعاً معامله اول مشروط به معامله دوم نیست. اگر صاحب پول خودش متاع را دوباره نخرد، طالب العینه میتواند آن را به دیگری بفروشد و به همین جهت در بعضی از روایات وارد شده است که طالب العینه خودش که ابصر به متاع است متصدی خرید میشود مانند روایت آتی:

یب عن منصور بن حازم قال: قلت لابی عبداللَّه علیه السلام: عن الرجل یرید ان یتعین من رجل عینة. فیقول له الرجل: انا ابصر بحاجتی منک فاعطنی حتی اشتری. فیأخذ الدراهم فیشتری حاجته ثم یجیء بها الی الرجل الذی له المال فیدفعها الیه.

فقال: الیس ان شاء اشتری و ان شاء ترک، و ان شاء البایع باعه و ان شاء لم یبع؟ قلت: نعم. قال: لا بأس [١].

عمده مطلب در باب عینه این است که از جنبه اقتصادی در نظر گرفته شود. پول نقش رابط را دارد. [قبلًا] گفتیم که پول برای این است که کالای زاید از مورد احتیاج شخص به وسیله پول تبدیل شود به کالای دیگر، یا اینکه اگر منظور تجارت است پول تبدیل به کالا شود و کالا به واسطه عملی که روی آن صورت میگیرد لااقل از نظر در دسترس مصرف کننده قرار دادن با قیمت بیشتر فروخته شود. و اما