یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٤ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٨٤

صرفنظر میکنیم.

٥. در ذیل مسأله ٧ میگوید:

جریان الربا فی الابراء بشرط الابراء:

و مقتضی هذه جریانه فی الابراء بشرط الابراء ... و هل یجری فی التعاوض لا بعنوان المعاوضة مثل وفاء الدیون کما اذا کان علیه عشرة دراهم [١] فیوفیه بدفع اثنی عشر درهماً [٢].

٦. ذیل مسأله ٧ (ص ١٠):

التنزیل:

و کذا اذا کان علیه عشرة مؤجلًا فیرضی الدائن بثمانیة حالًا اذا کان القصد الی کون الثمانیة وفاء عن عشرة لا عن ثمانیة و یکون ابراء عن الاثنین.

سید این مسأله و مسأله پیش را یکجا تحت نظر قرار داده است.

اول از مسالک نقل میکند که گفته است زیاده عملًا هبه است، و از صاحب جواهر نقل کرده که گفته است خود به خود زیاده به عنوان هبه تعین پیدا نمیکند بلکه باید قصد شود.

وفاء دین غیر از معاوضه است و به همین دلیل تنزیل قرض بلامانع است:

و خود سید اول میگوید اقوی این است که ربا نیست زیرا باب وفاء غیر از باب معاوضه است و ربا در معاوضات است ولی بعد به واسطه اخباری که وفای گندم یا جنس دیگر را به مثل خودش (یا جو) به مقدار بیشتر نهی کرده است، تردید میکند.

اشکال وفاء دین به مقدار بیشتر:

به عقیده ما مسأله تنزیل قرض اشکالی ندارد، زیرا همان طوری که سید گفته است وفاء به دین غیر از معاوضه است. بعلاوه، اینکه ما گفتهایم که ربای معاملی حریم ربای قرضی است و از جهت حریمی تنزیل قرض مانعی ندارد و اینکه مدت به حساب آمده است،