یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٠ - ربا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٤، ص: ٣٩٠

جماعة من القدما لایجوزون التفاضل فی غیر الربویین بالنسیئة.

رجوع شود به ذیلصفحه ٣٩٤:

لکن عن جماعة [١] کالقدیمین و الشیخین و سلارو ابنی حمزة و زهرة عدم الجواز فی النسیئة ...

١٩. مسأله ٤٨ (ص ٤٢):

الحیلة فی الربا بضم ضمیمة الی احد الطرفین او کلیهما. انظر عدد ٢٧ و ٥١ و ٦١ وص ٣٤١:

اذا زاد احد المتجانسین علی الآخر و ضم الی الطرف الناقص ضمیمة من جنس آخر، کما اذا باع مدّاً من الحنطة و درهما بمدّین او بدرهمین او ضم الی کل من الطرفین جنس آخر، کما اذا باع مدّاً و درهماً بمدّین و درهمین صح البیع و خرج عن کونه رباً اذ فیالصورة الاولی تکون الزیادة فی مقابل الضمیمة و فی الثانیة یکون کل جنس فی مقابل ما یخالفه حکماً تعبداً و ان لم یکن کذلک عرفاً و فی قصد المتعاملین،.

نظر المصنف فی انها حیلة تعبدیة للربا!!! انظر ص ٣٣٦:

و هذا حیلة تعبدیة للفرار من الربا، ... و یدل علیه مضافاً الی الاجماع بقسمیه النصوص المستفیضة:

الروایات الواردة فی هذه الحیلة:

منها الصحیح عن ابیعبداللَّه علیه السلام فقلت له اشتری الف درهم و دینار بالفی درهم، فقال علیه السلام: لا بأس بذلک، ان ابی کان اجرأ علی اهل المدینة منی و کان یقول هذا فیقولون انما هذا الفرار، لو جاء رجل بدینار لمیعط الف درهم و لو جاء بالف درهم لمیعط الف دینار، و کان یقول لهم: نعم الشیء الفرار من الحرام الی الحلال.

و فی آخر عنه علیه السلام قال: کان محمد بن المنکدر یقول لابی جعفر علیه السلام: یا ابا جعفر رحمک اللَّه و اللَّه انا لنعلم انک لو اخذت دیناراً و الصرف ثمانیة عشر فدرت المدینة علی ان تجد من یعطیک عشرین ما وجدته و ما هذا الّا فرار. و کان ابی یقول:

صدقت و لکنه فرار من باطل الی حق.