هدفهایی غیر مادی دعوت میکنند، آیا میتوانند آن معنویات را به صورت یک هدف اساسی و روشن و قابل ایمان معرفی کنند؟ به عبارت دیگر آیا قادر است انسان را بسازد، لااقل در حد ایمان ریاضتکشان، چه رسد به ایمان مذهبیون؟ یعنی آیا قادرند واقعاً آن طور که سارتر مدعی است «انسان» را هدف تمدن قرار دهند یا نه؟

جواب این است که نه. اینها میخواهند زندگی را وسیله برای آن هدف قرار دهند ولی هدف روشن و مشخص و قابل ایمان و جاذبهداری ندارند، برعکس ریاضتکشان که هدف روشن و مشخص و قابل ایمان (تا حدودی) دارند ولی وسیله آنها فرار از زندگی است نه رو آوردن به زندگی.

دو مطلبراجع به اسلام: آیا اسلام هدف معقول و جاذبهداری معرفی کرده است؟:

مطلب دوم این است که آیا اسلام واقعاً برای زندگی هدف مشخص و معقول و قابل ایمانی معرفی کرده است نظیر هدف ریاضتکشان (لااقل) و آنگاه رو آوردن به زندگی را به نحو معقولی وسیله وصول به آن هدف قرار داده است یا خیر؟ جواب این است که بلی.

آیا اسلام آن هدف را از راه رو آوردن به زندگیخواسته است نه از راه پشت کردن به زندگی؟:

از نظر اسلام قطعاً و مسلماً زندگی محدود نمیشود به حیات دنیا و انسان حیات خود را محصور به چند روزه دنیا نمیبیند، حیات آخرت هست (والاخرة خیر و ابقی. واللَّه عنده حسن المآب). اسلام اعتقاد به یک زندگی جاودانه را به وجود میآورد.

عبادات و معاملات به دو دنیای جداگانه تعلق ندارد:

از طرف دیگر همانطور که در ورقههای اسلام و نیازهای جهان امروز گفتیم، در اسلام عبادات و معاملات به دو دنیای جداگانه تعلق ندارند و اشتغال به هریک مستلزم چشمپوشی از دیگری نیست.

کار و کسب در اسلام:

کار و کسب فریضه الهی است، کلّ بر دیگران بودن گناه است، اتلاف و اسراف مال حرام است، شغل و حرفه جنبه تقدس دارد.

احقاق حقوق در اسلام:

احقاق حقوق جنبه تقدس دارد، آزادی و عدالت جنبه تقدس دارد.

جهاد و مبارزه در اسلام:

جهاد و مبارزه و سرسختی و عمل جنبه تقدس دارد.

مؤثر بودن در تحولاتجامعه در اسلام:

مؤثر بودن در تحولات جامعه جنبه تقدس دارد. اسلام هرگز مشوق درماندگی و فقر نبوده است و ایاک والفقر گفته است.

اسلام مشوق عزت است:

اسلام مشوق عزت و سربلندی مؤمنین بوده است (وللَّه العزة و لرسوله و للمؤمنین. و لاتهنوا و لاتحزنوا و انتم الاعلون