مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٨٢ - ابراهیم علیه السلام در معرض آزمایشها

در نمیآید. رَبَّنا إِنِّی أَسْکنْتُ مِنْ ذُرِّیتِی بِوادٍ غَیرِ ذِی زَرْعٍ عِنْدَ بَیتِک الْمُحَرَّمِ رَبَّنا لِیقِیمُوا الصَّلاةَ [١]. البته او خودش به وحی الهی میداند که نهایت امر چیست ولی از عهده امتحان به خوبی برآمد.

فرمان ذبح فرزند

از اینها بالاتر قضیه ذبح فرزند است. به او میگویند باید با دست خودت سر فرزندت را ببُری در همین منی که امروز ما به یادگار آن تسلیم فوقالعادهای که ابراهیم نشان داد گوسفند قربانی میکنیم. (چون خدا گفته انجام میدهیم، چون و چرا هم ندارد.) بعد از دو سه بار که در عالم رؤیا به او وحی میشود و یقین میکند که این، وحی الهی است، مطلب را با فرزندش در میان میگذارد.

فرزند هم بدون چون و چرا میگوید: یا أَبَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ هرچه به تو فرمان رسیده است انجام بده سَتَجِدُنِی إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِینَ [٢] انشاءاللَّه خواهی دید که من هم خویشتنداری خواهم کرد. قرآن چه عجیب تابلو را مجسم میکند: فَلَمَّا أَسْلَما چون ایندو تسلیم شدند یعنی در مقابل امر ما تسلیم نشان دادند وَ تَلَّهُ لِلْجَبِینِ و او را به پیشانی خواباند (یعنی وقتی آخرین مرحله رسید که نه ابراهیم شک داشت که باید سر بچهاش را ببرد و نه اسماعیل شک داشت که سرش بریده میشود، پدر با طمأنینه کامل و پسر با طمأنینه کامل) وَ نادَیناهُ أَنْ یا إِبْراهِیمُ. قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْیا [٣] فریاد کردیم، وحی کردیم که ابراهیم! تو رؤیا را به حقیقت رساندی، انجام دادی؛ یعنی هدف ما سر بریدن نبود، ما نمیخواستیم که سر بریده شود. نگفت لازم نیست که این کار را عملی کنی، گفت عملی کردی، تمام شد، چون آن چیزی که ما خواستیم این نبود که سر اسماعیل بریده شود بلکه ظهور اسلام و تسلیم شما پدر و فرزند بود که انجام شد.

ابراهیم علیه السلام به نصّ قرآن در پیری، خداوند به او فرزند داد. نصّ قرآن است که وقتی فرشتگان آمدند و به او خبر دادند که خداوند به تو فرزند خواهد داد، زنش گفت: أَ أَلِدُ وَ أَنَا عَجُوزٌ وَ هذا بَعْلِی شَیخاً منِ پیرزن بزایم با این شوهر پیرمردم؟! (یک آقا شیخ مهدی بود مازندرانی، به شوخی میگفت بیشتر روی هذا بَعْلِی شَیخاً تکیه داشت!) أَ تَعْجَبِینَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَتُ اللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ عَلَیکمْ أَهْلَ الْبَیتِ [٤] فرشتگان به او گفتند نه، رحمت خدا و برکات اوست بر شما اهل بیت. بنابراین خداوند به ابراهیم در پیری فرزند داده است. پس تا جوان بود بچه نداشت. او هنگامی فرزنددار شد که پیغمبر شده بود چون آیات قرآن درباره ابراهیم علیه السلام- که خیلی زیاد است- نشان میدهد که