مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥٢ - آیات مربوط به شهدا

واقعا آنها زنده هستند.

بعضی به عللی (مثل اینکه نمیخواستهاند قبول کنند انسان در فاصله مردن تا قیامت حیاتی دارد) گفتهاند شاید مقصود از این زندگی، زندگی مَجازی است نه زندگی حقیقی؛ یعنی مقصود قرآن از اینکه میگوید «گمان مبر که شهدا مرده هستند، بلکه زنده هستند و شما نمیدانید» این است که نامشان زنده است، و به اصطلاحِ فلاسفه جدید وجود فینفسهشان مرده است ولی وجودشان در دل مردم زنده است. البته این یک تعبیر مجازی است که در مواردی به کار میرود، مثل اینکه امیر المؤمنین میفرماید: وَ الْعُلَماءُ باقونَ ما بَقِی الدَّهْر مردمِ دیگر میمیرند ولی علما زنده هستند؛ اعْیانُهُمْ مَفْقودَةٌ وَ امْثالُهُمْ فِی الْقُلوبِ مَوْجودَةٌ [١]، وجود عینیشان نیست اما مثالها و وجود ذهنیشان در دلها موجود است. پس، از این مثال و وجود ذهنی هم تعبیر به حیات میشود. یا حافظ میگوید: