ا لَسْتُ اوْلی بِکمْ مِنْ انْفُسِکمْ؟ قالوا: بَلی. آنگاه فرمود: مَنْ کنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِی مَوْلاهُ. بعد از این بود که این آیه نازل شد: الْیوْمَ یئِسَ الَّذِینَ کفَرُوا مِنْ دِینِکمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْیوْمَ أَکمَلْتُ لَکمْ دِینَکمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیکمْ نِعْمَتِی.

اگر بخواهیم از جنبه تاریخی بحث کنیم، باید یک یک کتابهایی از شیعه و سنی و مخصوصاً از اهل تسنن را که این حادثه را نقل کردهاند بیاوریم و بررسی کنیم. اینها را در کتابهایی مثل الغدیر یا ترجمههای آن نوشتهاند. کتابی را چند سال پیش در مشهد همین جوانان «کانون نشر حقایق» منتشر کردند که تقریباً زبده و خلاصهای است در مسأله غدیر. برای مثل آقایان شاید خواندن آن کتاب مفید باشد.

استدلال شیعیان یکی از جنبه تاریخی است که میگویند وقتی ما میبینیم در لفظ آیه الْیوْمَ أَکمَلْتُ لَکمْ دِینَکمْ این مطلب نیست که «امروز» کدام روز است، به تاریخ و شأن نزولها مراجعه میکنیم. در نتیجه میبینیم [نقلهای تاریخی] نه یکی، نه دوتا و نه ده تا بلکه به طور متواتر میگوید این آیه در روز غدیر خم نازل شد که پیغمبر صلی الله علیه و آله علی علیه السلام را به جانشینی خودش نصب کرد.

٢. از جنبه قرائن موجود در آیه

ولی ما میخواهیم ببینیم آیا قرائنی که در خود آیه هست نیز همین را که تاریخ تأیید میکند، تأیید مینماید یا نه؟ آیه این است: الْیوْمَ یئِسَ الَّذِینَ کفَرُوا مِنْ دِینِکمْ امروز (یا بگوییم آن روز) کافران از دین شما مأیوس شدند. این را ما ضمیمه میکنیم به یک سلسله آیات دیگری در قرآن که مسلمین را تحذیر میکند، میترساند و میگوید کافران دائماً نقشه میکشند و دوست دارند که شما را از دینتان برگردانند و علیه دینتان اقدامات میکنند. هم راجع به اهل کتاب دارد و هم راجع به غیر اهل کتاب: وَدَّ کثِیرٌ مِنْ أَهْلِ الْکتابِ لَوْ یرُدُّونَکمْ مِنْ بَعْدِ إِیمانِکمْ کفَّاراً حَسَداً مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ [١]. پس، از یک طرف ما میبینیم که [خداوند] در آیاتی از قرآن گوشزد میکند که کفار طمع بستهاند به از بین بردن

[١]. بقره/ ١٠٩.