موضوعیت دارد؟ درست است که ما خودمان هم گاهی مردم را ملامت میکنیم- و آن ملامت هم از آن نظر بجاست- که افرادی فقط قرآن را تلاوت میکنند ولی به محتویات و دستورهای آن کاری ندارند، مرتب قرآن را میخوانند ولی نمیخواهند عمل کنند؛ در حدیث هم هست: «رُبَّ تالٍ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ یلْعَنُهُ» بسا کسانی که قرآن را تلاوت میکنند ولی قرآن خودش آنها را لعن میکند، چون بر ضد قرآن عمل میکنند؛ این مطلب حرف درستی است ولی به معنی آن است که قرآن را باید عمل کرد و باید هم تلاوت کرد. اصلا خود تلاوت قرآن موضوعیت دارد، به خاطر اثری که در خصوص تلاوت قرآن موجود است و این اثر هم باز مربوط به همان سبک و زیبایی قرآن است، چون این کلام با کلمات دیگر فرق میکند یعنی همان معنی را اگر شما از زبان دیگر بشنوید آن اندازه در شما اثر نمیگذارد که از زبان قرآن بشنوید؛ باز نه چون قرآن کلام خداست و به شکل مرموزی این اثر را میگذارد، بلکه جنبه مرموزی و اعجاز آمیزیاش همان جنبه زیبایی آن است، همان جنبه تناسب فوقالعاده و تحریک فوق العادهای است که این کلام میتواند در روح شنونده ایجاد کند. لهذا قرآن را خیلی باید تلاوت کرد ولی قبل از تلاوت، خیلی خوب و لازم است که هر مسلمانی- و لااقل هر مسلمانی که علاقهمند به قرآن است- با زبان قرآن آشنا شود.

دیروز عصر در فاتحه مرحوم فرزان که به مناسبت چهلمین روزش در حسینیه ارشاد گرفتند- و او واقعا مرد عالم و متدینی بود و ما از نزدیک ایشان را میشناختیم و واقعا اهل قرآن بود- آقای آرام که به قول خودش سخنران نیست آمد یک ده پانزده دقیقهای صحبت کرد و بعد یک موضوع خیلی خوبی برای مستمعین مطرح کرد، گفت آقایان هر چه که شما در فضیلت این آقای فرزان میگویید همه اینها وابسته به یک چیز بود که فرزان اهل قرآن بود و با قرآن سر و کار داشت، و بعد هم همه را توصیه کرد که اگر کسی مسلمان است و میخواهد از مزایای اسلام بهرهمند شود باید با قرآن آشنا شود، و اگر میخواهد با قرآن آشنا شود باید با زبان قرآن آشنا شود و این زبان قرآن را بروید یاد بگیرید، به خاطر قرآن بروید یاد بگیرید نه به خاطر چیز دیگر. به قول او ما به عرب و عجم چه کار داریم؟ امام حسین هم به زبان عربی صحبت میکرده، شمر ذی الجوشن هم به زبان عربی صحبت میکرده. زبان عربی برای ما از آن نظر که چه کسانی به آن تکلم میکنند یا تکلم نمیکنند احترامی ندارد. زبان عربی تنها از آن جهت که زبان قرآن است برای ما احترام دارد؛ و من باید الآن در حضور شما اعتراف کنم که خود ما، همین تیپ ما در اثر انحرافاتی که در طول تاریخ در تعلیمات ما وجود داشته به گونهای هستیم که در این حوزههای علمی و دینی از اول غرق در یک سلسله مسائل میشویم و در این مجرا قرار نمیگیریم که قرآن را بشناسیم. زبان عربی را هم درست یاد نمیگیریم، آن مقداری هم که یاد میگیریم به درد قرآن فهمی و قرآن شناسی نمیخورد.

اگر یک طلبه از همان اوایل تحصیلش همین کتابهایی را که در باب اعجاز قرآن نوشته شده است