مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٩٧ - صراحت و صداقت در سیاست

شام خواند و از مردم اشک گرفت و مردم را آماده کرد که برویم برای خونخواهی عثمان. از چه کسی خون عثمان را باید بگیریم؟ از علی باید بگیریم؛ علی با این انقلابیون که با او بیعت کردند همدست بود، اگر همدست نبود چرا اینها الآن در لشکر علی هستند؟ این یک مشکل بزرگ. دو جنگ جمل و صفّین را همین مشکل از طرف اشخاص بدخواه به وجود آورد. این دو جنگ به این بهانه بپا شد.

انعطاف ناپذیری در اجرای عدالت

مشکلات دیگری علی علیه السلام داشت که مربوط به روش خودش بود از یک جهت، و تغییری که مسلمین پیدا کرده بودند از جهت دیگر. علی مردی بود انعطاف ناپذیر.

بعد از پیغمبر سالها بود که جامعه اسلامی عادت کرده بود به امتیاز دادن به افراد متنفّذ، و علی علیه السلام در این زمینه یک صلابت عجیبی نشان میداد. میگفت: من کسی نیستم که از عدالت یک سر مو منحرف شوم. حتی اصحابش میآمدند میگفتند: آقا! یک مقدار انعطاف داشته باشید. میگفت:«اتَأْمُرونّی انْ اطْلُبَ النَّصْرَ بِالْجَوْرِ ... وَ اللَّهِ ما أطورُ بِهِ ما سَمَرَ سَمیرٌ» [١] از من تقاضا میکنید که پیروزی و موفقیت در سیاست را به قیمت ستمگری و پایمال کردن حق مردم ضعیف به دست آورم؟! ... به خدا قسم تا شبی و روزی در دنیا هست، تا ستارهای در آسمان در حرکت است، چنین چیزی عملی نیست.

صراحت و صداقت در سیاست

مشکل سوم خلافت او مسأله صراحت و صداقت او در سیاست بود که این را هم باز عدهای از دوستانش نمیپسندیدند، میگفتند: «سیاست اینهمه صداقت و صراحت برنمی دارد، یک مقدار خدعه و دغلبازی هم باید در آن قاطی کرد. چاشنی سیاست دغلبازی است» (اینهایی که عرض میکنم تمامش در نهج البلاغه است) و حتی بعضی میگفتند: علی سیاست ندارد، معاویه را ببین چقدر سیاستمدار است! میفرمود: