مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠١ - عقیده خوارج در باب خلافت

عقیده خوارج در باب خلافت

تنها فکر خوارج که از نظر متجددین امروز درخشان تلقی میشود تئوری آنان در باب خلافت بود. اندیشهای دموکرات مآبانه داشتند، میگفتند: خلافت باید با انتخاب آزاد انجام گیرد و شایستهترین افراد کسی است که از لحاظ ایمان و تقوا صلاحیت داشته باشد، خواه از قریش باشد یا غیرقریش، از قبایل برجسته و نامی باشد یا از قبایل گمنام و عقب افتاده، عرب باشد و یا غیرعرب. آنگاه پس از انتخاب و اتمام بیعت، اگر خلاف مصالح جامعه اسلامی گام برداشت از خلافت عزل میشود و اگر ابا کرد باید با او پیکار کرد تا کشته شود [١] اینها در باب خلافت در مقابل شیعه قرار گرفتهاند که میگوید: خلافت امری است الهی و خلیفه باید تنها از جانب خدا تعیین گردد، و هم در مقابل اهل سنت قرار دارند که میگویند: خلافت تنها از آنِ قریش است و به جمله «انَّمَا الْائِمَّةُ مِنْ قُرَیشٍ» تمسک میجویند.

ظاهراً نظریه آنان در باب خلافت چیزی نیست که در اولین مرحله پیدایش خویش به آن رسیده باشند، بلکه آنچنان که شعار معروفشان (لا حُکمَ الّا لِلَّه)