مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥٥ - منطق اسلام
منطق اسلام
ولی از نظر اسلام رابطه انسان و جهان از نوع رابطه زندانی و زندان و چاه و درچاه افتاده نیست، بلکه از نوع رابطه کشاورز است با مزرعه [١]، و یا اسب دونده با میدان مسابقه [٢]، و یا سوداگر با بازار تجارت [٣]، و یا عابد با معبد است [٤]. دنیا از نظر اسلام مدرسه انسان و محل تربیت انسان و جایگاه تکامل اوست.
در نهج البلاغه گفتگوی امیرالمؤمنین علیه السلام با مردی ذکر شده است که از دنیا مذمت کرده و علی علیه السلام او را که میپنداشت دنیای مذموم همین جهان عینی مادی است مورد ملامت قرار داد و به اشتباهش آگاه نمود [٥]. شیخ عطار این جریان را در مصیبت نامه به شعر در آورده، میگوید:
آن یکی در پیش شیر دادگر | ذمّ دنیا کرد بسیاری مگر | |
حیدرش گفتا که دنیا نیست بد | بد تویی زیرا که دوری از خرد | |
هست دنیا بر مثال کشتزار | هم شب و هم روز باید کشت وکار | |
زانکه عزّ و دولت دین سر به سر | جمله از دنیا توان بردای پسر | |
تخم امروزینه فردا بر دهد | ور نکارد «ای دریغا» بر دهد | |
پس نکوتر جای تو دنیای توست | زانکه دنیا توشه عقبای توست | |
تو به دنیا در، مشو مشغول خویش | لیک در وی کار عقبی گیر پیش | |
چون چنین کردی تو را دنیا نکوست | پس برای این، تو دنیادار دوست | |