مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٦ - ممیزات خوارج

ممیزات خوارج

روحیه خوارج روحیه خاصی است. آنها ترکیبی از زشتی و زیبایی بودند و در مجموع به نحوی بودند که در نهایت امر در صف دشمنان علی قرار گرفتند و شخصیت علی آنها را «دفع» کرد نه «جذب».

ما، هم جنبههای مثبت و زیبا و هم جنبههای منفی و نازیبای روحیه آنها را- که در مجموع روحیه آنها را خطرناک بلکه وحشتناک کرد- ذکر میکنیم:

١. روحیهای مبارزهگر و فداکار داشتند و در راه عقیده و ایده خویش سرسختانه میکوشیدند. در تاریخ خوارج فداکاریهایی را میبینیم که در تاریخ زندگی بشر کم نظیر است، و این فداکاری و از خودگذشتگی، آنان را شجاع و نیرومند پرورده بود.

ابن عبد ربّه درباره آنان میگوید:

وَ لَیسَ فِی الْافْراقِ کلِّها أشَدُّ بَصائِرَ مِنَ الْخَوارِجِ، وَ لا أَشَدُّ اجْتِهاداً، وَ لا أَوْطَنُ أَنْفُساً عَلَی الْمَوْتِ مِنْهُمُ الَّذی طُعِنَ فَأَنْفَذَهُ الرُّمْحُ فَجَعَلَ یسْعی الی