مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٩ - ملامت زیاد

که اینطور نباشید. این شخص انسانی را مسلمان کرد و بعد به دست خودش مرتد و کافر کرد.

خیلی چیزهاست که اثر تنفیر دارد یعنی مردم را از اسلام متنفّر میکند. مثلًا نظافت در اسلام بدون شک سنت و مستحب مؤکد است. نظافت از ایمان است و پیغمبر ما نظیفترین مردم زمان خودش بود. امروز هم اگر پیغمبر میبود او را مردی فوق العاده نظیف میدیدیم. یکی از چیزهایی که پیغمبر هیچ وقت از آن جدا نمیشد و توصیه میکرد استعمال عطر و بوی خوش است. در عین حال نظافت سنت و امری مستحب است و واجب نیست. حال اگر یک نفر مبلّغ لباسش کثیف و چرکین و بدنش متعفّن باشد، از نظر فقهی شاید نشود گفت او کار حرامی مرتکب شده، ولی شما این حساب را کنند که این آدم با این وضع کثیف و چرکین و متعفّن آمده به یک جوان خیلی نظیف و پاکیزه میگوید من میخواهم تو را به اسلام دعوت کنم و تبلیغ نمایم. این اگر سخنانش از جواهر هم باشد او زیربار حرفش نمیرود. متکلّمین حرف خوبی میزنند، میگویند یکی از شرایط نبوت این است که در پیغمبر صفتی که موجب تنفّر مردم باشد وجود نداشته باشد ولو نقص جسمی. میدانیم که نقص جسمی به کمال روحی انسان صدمه نمیزند. فرض کنید انسانی یک چشمش کور است، صورتش هم یکوری است و وقتی نگاه میکند یکوری نگاه میکند. این مگر نقصی است در روح انسان؟ نه، ممکن است این آدم در حد سلمان فارسی باشد، از سلمان فارسی هم بالاتر باشد، ولی آیا چنین آدمی با چنین قیافهای میتواند پیغمبر باشد یا نه؟ متکلّمین میگویند نه، چون قیافهاش نفرتآور است؛ نقص نیست ولی نفرتآور است. پیغمبر باید شرایطی در او باشد که وجودش حتی از جنبه جسمانی جذّاب باشد و لااقل نفرتآور نباشد، با اینکه نقص جسمی نقص روحی نیست. پس وقتی که قیافه یک نفر مبلّغ و دعوت کننده به خدا نباید متنفِّر باشد، سایر خصوصیات او از جمله رفتار و کردارش و سخنانی که میگوید نباید طوری باشد که در مردم نفرت و تنفّر و فرار ایجاد کند.

ملامت زیاد

خشونتها و ملامتهای زیاد از این قبیل است. ملامت گاهی خیلی مفید است.

گاهی یک انسان با ملامت غیرتش تحریک میشود. ولی ملامت هم جا دارد. گاهی