مخصوصاً با تعبیری که قرآن میگوید که در وجود پیغمبر اسوه و تأسّیای است برای شما، و وجود پیغمبر کانونی است که ما از آن کانون باید [روش زندگی را] استخراج کنیم. صِرف اینکه یک نفر بیاید کلمات پیغمبر را روایت کند [کافی نیست]. خیلی راویها هستند که چیزی درک نمیکنند. اینکه ما بیاییم تاریخ پیغمبر اکرم را نقل کنیم که پیغمبر اکرم در فلان جا چنین کرد کافی نیست، تفسیر و توجیه عمل پیغمبر مهم است. در فلان جا پیغمبر اینطور رفتار کرد، چرا اینطور رفتار کرد؟ چه منظوری داشت؟ پس همینطور که گفتار پیغمبر نیاز به تعمق و تفسیر دارد، رفتار پیغمبر هم نیاز به تعمق و تفسیر دارد.

ما نمیتوانیم از این اظهار تأسف درباره خودمان خودداری کنیم که ما که امت پیغمبر آخرالزمان هستیم، از هر کداممان اگر بپرسند، نه چند تا سخن از پیغمبر بلدیم (حتی لفظش را هم بلد نیستیم، چه رسد به معنی و تفسیرش) و نه از سیره و رفتار پیغمبر میتوانیم چند کلمه بگوییم. این را من در بعضی از جلسات دیگر هم گفتهام:

یکی از نویسندههای معروف ایران که دو سه سال پیش مرد و البته مذهبی نبود (ابتدای عمرش که هیچ مذهبی نبوده، این آخر عمریها به واسطه کتابهایی از من که منتشر شده بود با من ارتباط، و تمایلی [به مذهب] پیدا کرده بود) یک وقتی به من گفت: من دارم کتابی را ترجمه میکنم در حکمت ادیان، یعنی حکمتهایی که در دینهای مختلف عالم وجود دارد: حکمتهایی که امروز در دین یهود وجود دارد، حکمتهایی که در انجیل وجود دارد، حکمتهایی که به زردشت نسبت میدهند، حکمتهایی که به بودا نسبت میدهند، حکمتهایی که از کنفوسیوس است، و حکمتهایی که از پیغمبر ماست. گفت: من فقط به رگ سیدیام بر خورده، زیرا از هر کسی کلمات زیادی نقل کرده ولی به پیغمبر اسلام که رسیده چند جمله کوتاه نقل کرده، و چون ترجمه من ترجمه آزاد است میخواهم اندکی بیشتر نقل کنم ولی من که دسترسی ندارم. گفت: من تصمیم گرفتهام صد آیه از قرآن نقل کنم، صد جمله از کلمات پیغمبر و صد جمله از کلمات امیرالمؤمنین. در مورد قرآن گفت: چون قرآنِ مترجَم (قرآن آقای قمشهای) هست خودم میتوانم چند آیه انتخاب کنم. از کلمات امیرالمؤمنین هم چون نهج البلاغه های مترجم هست میتوانم انتخاب کنم، ولی راجع به سخن پیغمبر چون من به عربی چندان وارد نیستم و در فارسی هم هرچه گشتم پیدا نکردم، اگر میتوانی صد جمله از پیغمبر برای من پیدا کن و ترجمه هم بکن ولی