مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٩ - منطق عملی ثابت

منطق عملی ثابت

اگرچه ابتدا در نظر داشتم که از امشب وارد یک یک از قسمتهای مختلف سیره رسول اکرم بشوم ولی مطلبی به نظر رسید که لازم دانستم آن مطلب را در دنباله عرایض دیشب عرض کنم. دیشب عرض کردم که «سیر» غیر از «سیره» است. سیر یعنی رفتار. هر کسی در عالم همچنانکه گفتار دارد رفتار هم دارد. ولی سیره عبارت است از سبک و اسلوب و متد خاصی که افراد صاحب اسلوب و سبک و منطق در سیر خودشان به کار میبرند. همه مردم سیر دارند ولی همه مردم سیره ندارند؛ یعنی اینچنین نیست که همه مردم در رفتار خودشان از یک منطق خاص پیروی کنند و یک سلسله اصول در رفتار خودشان داشته باشند که آن اصول معیار رفتار آنها باشد. برای افرادی که فی الجمله با منطق آشنا هستند این دو جمله را عرض میکنم و رد میشوم: در منطق فکری، همه مردم فکر میکنند، ولی همه مردم منطقی فکر نمیکنند. منطقی فکر کردن یعنی انسان یک سلسله معیارها به نام «منطق» که در علم منطق محرز است در دست داشته باشد و تفکرش بر اساس آن معیارها باشد.

افراد معدودی هستند که وقتی تفکر میکنند این حساب در دستشان هست که تفکرشان منطبق با آن معیارها و مقیاسها باشد. همچنین افراد کمی پیدا میشوند که رفتارشان منطق دارد یعنی بر اساس یک سلسله معیارهای مشخصی است که از آن معیارها و اصول و مواضع هرگز جدا نمیشوند، والّا اکثر مردم رفتارشان منطق ندارد