مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣٤ - تضاد دنیا و آخرت

دست میشویند که در عوض از تمتعات اخروی بهرهمند گردند، به عبارت دیگر در این جهان برداشت نمیکنند تا در جهان دیگر برداشت نمایند. ولی زاهد آگاه و آشنا به فلسفه زهد از آن جهت زهد میورزد که نمیخواهد ضمیر خویش را به غیر ذات حق مشغول بدارد. چنین شخصی شخصیت خویش را گرامی میدارد و جز خدا چیز دیگر را کوچکتر از آن میداند که خود را بدان مشغول سازد و در بند اسارتش درآید.».

عبارت بوعلی این است:

«الزهد عند غیرالعارف معاملة ما کان یشتری بمتاع الدنیا الاخرة، و الزهد عند العارف تنزه ما عما یشغل سره عن الحق و تکبر علی کل شیء غیر الحق.».

و هم او در فصلی دیگر از کتاب اشارات، آنجا که درباره «تمرین عارف» بحث میکند، میگوید:

«این تمرین به خاطر سه هدف است: یکی رفع مانع یعنی برداشتن غیر خدا از سر راه، دوم رام و مطیع ساختن نفس امّاره نسبت به نفس مطمئنه، سوم تلطیف باطن.».

آنگاه برای هر یک از آن سه هدف، عامل یا عواملی ذکر میکند. میگوید زهد حقیقی و واقعی کمک میکند به هدف اول، یعنی برداشتن غیر حق از سر راه.

تضاد دنیا و آخرت

مسأله تضاد دنیا و آخرت و دشمنی آنها با یکدیگر و اینکه ایندو مانند دو قطب مخالفاند، از قبیل مشرق و مغرباند که نزدیکی به هریک مساوی است با دوری از دیگری، همه مربوط به این مطلب است یعنی مربوط است به جهان دل و ضمیر انسان و دلبستگیها و عشقها و پرستشهای انسان. خداوند به انسان دو دل نداده