مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٦ - ایمان اجباربردار نیست

است که [قرآن خطاب به پیغمبر اکرم میفرماید] آن احساسهایی که در مردم وجود دارد [و از آنها غافلاند]، احساسهای خفته را بیدار کن. قسمتی از ایمان، بیداری احساسهای خفته است. و لهذا در اسلام جبر یعنی اجبار در ایمان وجود ندارد:

«فَذَکرْ انَّما انْتَ مُذَکرٌ. لَسْتَ عَلَیهِمْ بِمُصَیطِرٍ.». «لا اکراهَ فِی الدّینِ قَدْ تَبَینَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَی.» [١].

این خودش مسألهای است که در اسلام اجبارِ به ایمان وجود ندارد، که باید آن را یک مقدار مفصلتر طرح کنیم. ان شاء اللَّه بعداً به تفصیل درباره این مطلب بحث میکنم. اکنون فقط چند کلمهای عرض میکنم.

ایمان اجباربردار نیست

آیا در اسلام اجبار بر ایمان وجود دارد که مردم را مجبور کنید که مؤمن بشوند؟

نه. به چه دلیل؟ به دلایل زیادی. اولین دلیلش این است که ایمان اجباربردار نیست.

آنچه پیغمبران میخواهند ایمان است نه اسلام ظاهری و اظهار اسلام، و ایمان اجباربردار نیست چون ایمان اعتقاد است، گرایش است، علاقه است. اعتقاد را که با زور نمیشود ایجاد کرد، علاقه و مهر و محبت را که به زور نمیشود ایجاد کرد، گرایش باطنی را که به زور نمیشود ایجاد کرد. آیا میشود پدر و مادری به دخترشان- که پسری را که از او خواستگاری میکند دوست ندارد- بگویند: الآن کاری میکنیم که او را دوست داشته باشی، چوب فلک را بیاورید، اینقدر میزنیم تا او را دوست داشته باشی؟! بله، میشود آنقدر کتکش زد تا بگوید دوست دارم یعنی حرفش را به دروغ بگوید، اما اگر تمام چوبهای دنیا را به بدن او خرد کنند آیا ممکن است که با چوب، دوستی ایجاد بشود؟! چنین چیزی محال است. آن، راه دیگری دارد. اگر میخواهیم ایمان در دل مردم ایجاد کنیم، راهش جبر و زور نیست، راه آن حکمت است، «الْمَوْعِظَةُ الْحَسَنَه» است، «جادِلْهُمْ بِالَّتی هِی احْسَن» است. حال ممکن است مسائلی از قبیل جهاد در اسلام پیش بیاید، که ان شاء اللَّه بعداً در اطراف این