نویسنده عربی هست به نام علی الوَردی که اصلًا عراقی است، استاد دانشگاه بوده و در حدود بیست سال پیش کتابهایی از او منتشر شد که بعضی از آنها به فارسی هم ترجمه شد. او شیعه است ولی در عین حال تمایلات مارکسیستی دارد.

در کتاب خودش، هم تمایل مذهبی شیعی دارد و هم تمایل مارکسیستی، و چون در عین حال کمی تمایل مذهبی دارد مانعی نیست که در بعضی از موارد بر ضد مارکسیسم حرف بزند. میگوید: انصاف این است که علی علیه السلام در زندگی خود این اصل مارکس را نقض کرد که یک انسان نمیتواند در کاخ و در کوخ یک جور فکر کند، خواه ناخواه فکرش عوض میشود و آن عقربه فکرش در جهت وضع اجتماعیاش تغییر میکند. تاریخ علی علیه السلام نشان داد که مطلب از این قبیل نیست، به جهت اینکه ما علی را در دو وضع طبقاتی اجتماعی مختلف میبینیم، در آن حد نزدیک به صفر و در آن نقطه اوج که از آن بالاتر نیست. یعنی یک روز ما علی را میبینیم به صورت یک کارگر، به صورت یک سرباز ساده فقیر، به صورت یک کسی که صبح از خانه خودش حرکت میکند و میرود برای مثلًا قنات جاری کردن، درخت کشت کردن، زراعت کردن و احیاناً مزدوری کردن، زحمت کشیدن و مزد گرفتن به صورت یک کارگر. علی را ما در قیافه یک کارگر میبینیم، میبینیم یک جور فکر میکند. همین علی بعدها که اسلام توسعه پیدا میکند [و اموال زیادی در اختیار مسلمین قرار میگیرد، و حتی در زمان خلافت همانطور فکر میکند]. البته وقتی اسلام توسعه پیدا کرد، دنیای اسلام ثروتمند شد و غنایم به سوی آن سرازیر شد. این را ما هم قبول داریم که آنگاه که سیل ثروت به دنیای اسلام ریخت، ایمان صدها نفر از مسلمین را هم با خودش برد. ما اصل تأثیر را درباره بسیاری از افراد انکار نمیکنیم، ولی گفتیم این را به صورت اصل کلی قبول نمیکنیم. زبیر یک مسلمان با ایمان بود. زبیر را چه فاسد کرد؟ ثروت هنگفت و غنایم بیحساب که به دامنش ریخت و شد صاحب هزار اسب، هزار غلام و چندین خانه: یک خانه در مصر، یک خانه در کوفه و یک خانه در مدینه. طلحه را چه فاسد کرد؟ همینها. ولی اگر این اصل کلی صحیح میبود باید تمام اصحاب پیغمبر- العیاذ باللَّه- در یک مسیر قرار بگیرند و همین قدر که پول و مقام آمد، این سیل پول و مقام همه را یک جور حرکت بدهد. ولی ما میبینیم در این میان استوانههایی هستند که این سیلهای