مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣٤ - ارزش عدالت

مردم را ادا کند، آن وقت است که «حق» در اجتماع محترم و حاکم خواهد شد؛ آن وقت است که ارکان دین بپا خواهد خاست؛ آن وقت است که نشانهها و علائم عدل بدون هیچ گونه انحرافی ظاهر خواهد شد، و آن وقت است که سنتها در مجرای خود قرار خواهد گرفت و محیط و زمانه محبوب و دوست داشتنی میشود و دشمن از طمع بستن به چنین اجتماع محکم و استواری مأیوس خواهد شد.

ارزش عدالت

تعلیمات مقدس اسلام اولین تأثیری که گذاشت روی اندیشهها و تفکرات گروندگان بود؛ نه تنها تعلیمات جدیدی در زمینه جهان و انسان و اجتماع آورد بلکه طرزتفکر و نحوه اندیشیدنها را عوض کرد. اهمیت این قسمت کمتر از اهمیت قسمت اول نیست.

هر معلمی معلومات تازهای به شاگردان خود میدهد و هر مکتبی اطلاعات جدیدی در اختیار پیروان خود میگذارد، اما تنها برخی از معلمان و برخی از مکتبهاست که منطق جدیدی به شاگردان و پیروان خود میدهند و طرز تفکر آنان را تغییر داده، نحوه اندیشیدنشان را دگرگون میسازند.

این مطلب نیازمند توضیح است. چگونه است که منطقها عوض میشود، طرز تفکر و نحوه اندیشیدنها دگرگون میگردد؟.

انسان، چه در مسائل علمی و چه در مسائل اجتماعی، از آن جهت که یک موجود متفکر است استدلال میکند و در استدلالهای خود خواه ناخواه بر برخی اصول و مبادی تکیه مینماید و با تکیه به همان اصول و مبادی است که استنتاج مینماید و قضاوت میکند.

تفاوت منطقها و طرز تفکرها در همان اصول و مبادی اوّلی است که در استدلالها و استنتاجها به کار میرود؛ در این است که چه نوع اصول و مبادیی نقطه اتکا و پایه استدلال و استنتاج قرار گرفته باشد. اینجاست که تفکرات و استنتاجات متفاوت میگردد.

در مسائل علمی تقریباً طرزتفکرها در هر زمانی میان آشنایان با روح علمی زمان یکسان است. اگر اختلافی هست، میان تفکرات عصرهای مختلف است. ولی