مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٤ - انقراض خوارج
انقراض خوارج
این جمعیت در اواخر دهه چهارم قرن اول هجری در اثر یک اشتباهکاری خطرناک به وجود آمدند و بیش از یک قرن و نیم نپاییدند. در اثر تهوّرها و بی باکیهای جنون آمیز مورد تعقیب خلفا قرار گرفتند و خود و مذهبشان را به نابودی و اضمحلال کشاندند و در اوایل تأسیس دولت عباسی یکسره منقرض گشتند.
منطق خشک و بیروح آنها و خشکی و خشونت رفتار آنها، مباینت روش آنها با زندگی و بالأخره تهوّر آنها که «تقیه» را حتی به مفهوم صحیح و منطقی آن کنار گذاشته بودند، آنها را نابود ساخت. مکتب خوارج مکتبی نبود که بتواند واقعاً باقی بماند، ولی این مکتب اثر خود را باقی گذاشت. افکار و عقاید خارجیگری در سایر فرق اسلامی نفوذ کرد و هم اکنون «نهروانی» های فراوان وجود دارند و مانند عصر و عهد علی خطرناکترین دشمن داخلی اسلام همینها هستند، همچنانکه معاویهها و عمرو عاصها نیز همواره وجود داشته و وجود دارند و از وجود «نهروانی» ها- که دشمن آنها شمرده میشوند- به موقع استفاده میکنند.