کار نمیکند، از صبح تا غروب پاشنه گیوه راور کشیده فقط برای مسجد. ببین برای این کار، دیگر چه نمیکند این آدم! به هرکس میرسد، به هر وسیله شده بالأخره این پول را برای این مسجد در میآورد، واقعاً مرد فداکار و باگذشتی است.

آیا این کار درست است یا درست نیست؟ مسألةٌ.

جعل حدیث

دیگری- که اینها در تاریخ رخ داده است- برای اینکه مردم را هدایت و راهنمایی کند، میآید حدیثی از پیغمبر یا امام جعل میکند در حالی که غرض شخصی ندارد بلکه غرضش هدایت مردم است ولی فکر میکند که اگر چنین حدیثی را از پیغمبر یا امام برای مردم نقل کند، مردم بهتر میپذیرند. مثلًا [با خود میگوید] مردمی که این قدر غیبت میکنند و حرف لغو میزنند، خوب است برای اینکه غیبت نکنند و حرف لغو نگویند من بیایم حدیثی جعل کنم در فضیلت فلان دعا که مردم این حدیث را بخوانند و به جای حرف لغو و بیهوده و غیبت بروند دعا بخوانند، یا در ثواب قرآن بگویم اگر فلان سوره قرآن را چهل بار پشت سر یکدیگر بخوانید فلان اثر را دارد.

آیا این، کار خوبی است؟ مسألةٌ: هدف مقدس است ولی کسی میخواهد با دروغ و جعل این هدف مقدس را تأمین کند؛ آیا این درست است یا درست نیست؟

در تاریخ، خیلیها بودهاند که چنین کاری کردهاند. حدیثی است که در اغلب کتب تفسیر نوشتهاند، ظاهراً در مقدمه مجمع البیان هم هست و من مکرر در کتابها خواندهام. این حدیث را از ابَی بن کعب نقل میکنند در فضایل مخصوص قرائت سورههای قرآن، مثلًا برای خواندن سوره «سَبِّح اسْمَ» فضیلت خاصی ذکر میکنند، سوره «هَلْ اتیک حَدیثُ الغاشِیة» فضیلت و ثواب دیگری، سوره «لَمْ یکنِ الَّذینَ کفَروا» ثواب دیگری، سوره بقره ثواب دیگری، سوره آل عمران ثواب دیگری؛ برای هر کدام یک چیزی گفتهاند. همه هم از پیغمبر روایت شده. شخصی رفت از آن کسی که این حدیث را روایت میکرد پرسید: آخر چطور است که فقط تو این حدیث را روایت میکنی و یک نفر دیگر غیر از تو روایت نکرده؟ گفت: راستش را بخواهید من این حدیث را برای رضای خدا جعل کردم؛ دیدم مردم در مجالس که مینشینند شروع میکنند به افسانهها و تاریخ جاهلیت را نقل کردن و اشعار جاهلیت را