مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥٩ - منطق اسلام

اول اسلام یک «نه» فقط نیست همچنانکه تنها یک «آری» نیست، ترکیبی است از «نه» و «آری».

اگر کمال انسانی و تکامل شخصیت انسانی ایجاب میکند که انسان از هر قیدی و هر اطاعتی و هر تسلیمی و هر بردگی رها و آزاد باشد و در مقابل همه چیز «عصیان» بورزد و استقلال داشته باشد و هر «آری» را نفی کند و برای اینکه آزادی مطلق به دست آورد «نه» محض باشد (آنچنان که اگزیستانسیالیسم میگوید)، چه فرق میکند که آن چیز خدا باشد یا غیر خدا؟ و اگر بناست انسان اسارتی و اطاعتی و قیدی و تسلیمی بپذیرد و در یک نقطه توقف کند، باز هم چه فرق میکند که آن چیز خدا باشد یا غیر خدا؟.

یا اینکه فرق است میان ایده آل قرار گرفتن خدا و غیر خدا. خدا تنها وجودی است که بندگی او عین آزادی است و در او گم شدن عین به خود آمدن و شخصیت واقعی خویش را بازیافتن است. اگر چنین است، مبنا و ریشه و بنیادش چیست و چگونه میتوان آن را توجیه کرد؟.

به عقیده ما در اینجا ما به یکی از درخشانترین و مترقیترین معارف انسانی و اسلامی میرسیم. اینجا یکی از جاهایی است که علوّ و عظمت منطق اسلام از یک طرف، و حقارت و کوچکی منطقهای دیگر از طرف دیگر نمودار میگردد. در فصول آینده پاسخ این پرسش را خواهیم یافت.