روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٩٥ - ترجمه
گفتند:اين عبارت است از اذلال و اهانت،يعنى ما دست او گيريم و او را از مقام خود برانگيزيم [١]،چنان كه سلطان چون بر كسى خشم گيرد كسان خود را گويد:خذوه [٢]بيده،دست او گيريد [٣].
ثُمَّ لَقَطَعْنٰا مِنْهُ الْوَتِينَ ،آنگه رگ دل او ببريم،آن رگ كه چون آن رگ [٤]بريده شود خداوندش بميرد،و گفتند:رگى است در پشت،و گفتند:رگى است در ميان هر دو پى گردن،و گفتند:رگى است كه دل را آب دهد.
فَمٰا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حٰاجِزِينَ ،شما هيچكس از او دفع نتوانيد كردن و عذاب ما از او نتوانيد گردانيدن [٥]،و اگرچه«أحد»گفت در لفظ، حٰاجِزِينَ براى آن به لفظ جمع گفت كه رد كرد با معنى من قوله: مِنْكُمْ .
وَ إِنَّهُ[لَتَذْكِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ] [٦] ،ضمير راجع است با قرآن،و اين[قرآن] [٧]ياددهندهاى است و مذكّرى پرهيزگاران را.
وَ إِنّٰا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنْكُمْ مُكَذِّبِينَ ،و ما دانيم [٨]كه از شما [٩]مكذّبان و دروغدارندگاناند اين قرآن را.
وَ إِنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَى الْكٰافِرِينَ ،و اين قرآن فردا در قيامت حسرتى باشد كافران را چون ثواب مؤمنان و متابعان او بينند،و ايشان كافر و مخالف بوده باشند از آن ثواب محروم باشند.
وَ إِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ ،گفتند:اضافت كرد حق را با يقين،و اين هر دو يكى
[١] .آد و ديگر نسخه بدلها:برانگيزانيم.
[٢] .آد و ديگر نسخه بدلها:خذ.
[٣] .آد،گا:بگير.
[٤] .آد و ديگر نسخه بدلها:ببريم آن رگ چون.
[٥] .كا:بتوانيد گردانيدن.
[٦] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها،از قرآن مجيد افزوده شد.
[٧] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٨] .آد و ديگر نسخه بدلها:مىدانيم.
[٩] .آد و ديگر نسخه بدلها:كه در ايشان.