روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٧٨ - ترجمه
موامرت[٥٣-پ]مشاورت [١]باشد. وَ إِنْ تَعٰاسَرْتُمْ ،و اگر سختى كنيد شما را زيان دارد [٢]،ديگرى بيايد و او را شير دهد.و اين خطاب با مادران و پدران [است] [٣]چون خلاف كنند با يكديگر و [٤]بنسازند و آن [٥]مزد تمام ندهد [٦]و او [٧]مزد زيادت خواهد.
آنگه امر كرد و گفت: لِيُنْفِقْ ذُو سَعَةٍ مِنْ سَعَتِهِ ،توانگر از سر توانگرى و دست فراخى به حسب آنچه لايق باشد با او [٨]. وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ ،و آنكس كه روزى بر او مقدّر و مضيّق باشد،بايد كه تا نفقه مىكند از آنچه خداى او را داده باشد[بيش از آن تكليف بر او ننهند. لاٰ يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْساً إِلاّٰ مٰا آتٰاهٰا ،كه خداى تعالى تكليف نكند هيچ نفسى را الّا آنچه او را داده باشد] [٩]،و اين آيت دليل است بر آنكه خداى تعالى تكليف ما لا يطاق نكند،و كس را تكليف نكند به آنچه او را نباشد [١٠].آنگاه بر سبيل تسلّى و دلخوشى گفت: سَيَجْعَلُ اللّٰهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً ،خداى تعالى از پس درويشى،توانگرى دهد،و از پس سختى راحتى [١١]دهد.
وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّهٰا وَ رُسُلِهِ ،«كأيّن»به معنى«كم»باشد به معنى خبر از تكثير [١٢]،گفت:بسا ده و شهر [١٣]-و«من»زيادت است-كه
[١] .اساس:مسافره،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٢] .آد و ديگر نسخه بدلها:سختى كنيد و دشخوار فرار گيريد فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرىٰ .
[٩] [٣] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٤] .آد،گا+با هم.
[٥] .آد و ديگر نسخه بدلها:و مرد.
[٦] .اساس:بنهند،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] .آد و ديگر نسخه بدلها:و زن.
[٨] .آد و ديگر نسخه بدلها:به آن.
[١٠] .آد،گا:نداده باشد.
[١١] .كا،گا:پس دشخوارى خوارى،آد:پس دشخوارى آسانى.
[١٢] .آد،گا:خبر از تكثير فعل،كا:خبر از نكث بر فعل.
[١٣] .آد،گا:بسا ديهى و شهرى.