روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٣ - ترجمه
ساحر است و كاذب و ابرص است و آدر است.
بعضى ديگر گفتند:ايذاء ايشان آن بود كه حوالت كردند به او كشتن هارون [١].چو[ن] [٢]هارون [٣]با او به سفر رفت و در راه فرمان يافت و موسى -عليه السّلام-او را [٤]دفن كرد و اين قصّه برفت [٥]فى قوله: لاٰ تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسىٰ [٦]-الآية.
وَ قَدْ تَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللّٰهِ إِلَيْكُمْ ،و بدانستيد كه من رسول خدايم به شما،به آيات مترادف و معجزات متواتر بدانستند كه پيغمبر است و لكن ايمان نياوردند و اقرار ندادند و او را تصديق نكردند و فرمان او را گردن ننهادند.آنگه گفت: فَلَمّٰا زٰاغُوا ،أى فلمّا مالوا،[چون بچسبيدند] [٧]و از راه دين و طريق راستى برگشتند. أَزٰاغَ اللّٰهُ قُلُوبَهُمْ ،خداى تعالى دلهاى ايشان بگردانيد،يعنى مخذول گردانيد ايشان را و لطف از ايشان بازگرفت،و گفتند:معنى آن است كه حكم عليهم بالزّيغ،به زيغ بر ايشان حكم كرد،و گفتند:نام نهاد ايشان را مائل برگرديده و وجوهى كه در اضلال بيان كرديم در اين آيت مطّرد باشد،و گفتند:
معنى آن است كه چون از ايمان برگشتند،خداى تعالى [٨]ايشان را از ثواب و راه بهشت برگردانيد،و محال است گفتن كه [٩]چون ايشان از ايمان برگشتند،خداى تعالى دلهاى ايشان را از ايمان برگردانيد،براى آنكه چون زيغ به فعل ايشان حاصل آيد به ازاغت[٣٦-پ]خداى[حاصل] [١٠]نيايد كه اين به منزلت ايجاد موجود باشد. وَ اللّٰهُ لاٰ يَهْدِي الْقَوْمَ الْفٰاسِقِينَ ،و خداى تعالى راه
[١] .آد و ديگر نسخه بدلها:آن بود كه گفتند موسى هارون را بكشت.
[١٠] [٧] [٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٣] .آد و ديگر نسخه بدلها:ندارد.
[٤] .گا+در تيه.
[٥] .آد و ديگر نسخه بدلها:برفته است.
[٦] .سورۀ احزاب(٣٣)آيۀ ٦٩.
[٨] .آد و ديگر نسخه بدلها+دل.
[٩] .آد،كا،گا+معنى آن است.