روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٥٦
ملتحد معدل باشد،يعنى جاى گريز نيست مرا از او.
مقاتل گفت:سبب نزول آيت آن بود كه كافران قريش گفتند از دين خود برگرد تا تو را پناه گيريم،خداى تعالى اين آيت فرستاد: إِلاّٰ بَلاٰغاً مِنَ اللّٰهِ وَ رِسٰالاٰتِهِ اين استثناى متّصل است،يعنى مرا هيچ راه نيست به نجات [١]از عذاب خداى تعالى الّا بلاغ و رسانيدن پيغامهاى او كه آن پناه و معقل من است.آنگه گفت: وَ مَنْ يَعْصِ اللّٰهَ وَ رَسُولَهُ ،هركه در خداى و پيغمبر عاصى شود و نافرمانى كند او را [٢]،[او را] [٣]آتش دوزخ رسد كه مخلّد بماند[در] [٤]آنجا. حَتّٰى إِذٰا رَأَوْا مٰا يُوعَدُونَ ، آنگه گفت رسول را-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-رها كن تا آن روز كه اين كافران ببينند آنچه ايشان را وعده دادهاند از عذاب [٥].آنگه بدانند كه كيست از تو و[از] [٦]ايشان كه ضعيفتر است[يعنى ضعيف] [٧]به ناصر و كمتر است [٨]به عدد.و نصب هر دو بر تميز [٩]است.
قُلْ إِنْ أَدْرِي ،بگوى اى محمّد كه من ندانم آنچه شما را وعده مىدهند [١٠]از خبر قيامت و وعيد مىكنند [١١]از عذاب نزديك است [١٢]،يا [١٣]خداى تعالى آن را غايتى دور خواهد نهادن.
عٰالِمُ الْغَيْبِ ،كه او داناى نهانيهاست [١٤]،كس را بر غيب خود اطّلاع ندهد.
إِلاّٰ مَنِ ارْتَضىٰ مِنْ رَسُولٍ ،الّا آن را كه[او] [١٥]برگزيند از پيغمبرى.
[١] .آد و ديگر نسخه بدلها:راه نيست و پناه.
[٢] .آد و ديگر نسخه بدلها+ فَإِنَّ لَهُ نٰارَ جَهَنَّمَ .