روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤١٧ - ترجمه
را بيرون آرند از گورها. سِرٰاعاً ،گفتند:الى اجابة دعائه، [١]سريع و شتابزده باشند به اجابت دعا كه ايشان را خوانده باشند چنان كه در حديث نفخ صور رفته است من قول الملك:ايّتها الاجساد البالية-الخبر [٢]: كَأَنَّهُمْ إِلىٰ نُصُبٍ يُوفِضُونَ ، قرائت عامّۀ قرّاء«نصب»[است] [٣]به فتح«نون»و سكون«صاد»،يعنى الى شىء منصوب،يقال:فلان بنصب عيني اذا كان ماثلا بين يديه كأنّه منصوب.
عبد اللّٰه عبّاس گفت:إلى غاية،و اين آنگه باشد كه آواز نفح صور شنوند سيومبار.كلبى گفت:الى علم و راية،پندارى به زير علمى و رايتى مىروند.
ابو العلاء گفت:از بعضى عرب شنيدم كه گفت«نصب»دام باشد كه به او صيد كنند،از خداوندش [٤]بجهد و بشتابد تا صيد[از او] [٥]فوت نشود.ابن عامر و حفص عن عاصم خواندند: إِلىٰ نُصُبٍ ،به ضمّ«نون»و«صاد»،[و] [٦]در شاذّ ابو رجاء و ابو العاليه و حسن بصرى و اشهب العقيلي و مسلم البطين هم چنين خواندند:
إِلىٰ نُصُبٍ ،به ضمّ«نون»و«صاد».مقاتل گفت[٧٨-ر]و كسائى:يعنى آن بتانى كه پرستيدندى بدون خداى-عزّ و جلّ.فرّاء و اخفش گفتند:النّصب جمع النّصب[كرهن و رهن،و الأنصاب جمع النّصب] [٧]فهى جمع الجمع. يُوفِضُونَ ، [أي] [٨]يسرعون،مىشتابند،قال الشّاعر:
فوارس ذبيان تحت الحديد
كالجنّ يوفضن من عبقر
عبد اللّٰه عبّاس و قتاده گفتند:سعى مىكنند.مجاهد گفت:بل يكديگر را سبق مىبرند.حسن گفت:مىشتابند.قرظىّ گفت:مىتازند،و معانى[همه] [٩]متقارب است. خٰاشِعَةً أَبْصٰارُهُمْ ،چشمهاشان ذليل باشد در پيش فگنده [١٠].
[١] .آد و ديگر نسخه بدلها:اجابة الدّعاء.
[٢] .اساس و ديگر نسخه بدلها:ندارد.