روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٩٣ - ترجمه
شاذّ ابو عبد الرّحمن السّلمىّ و حسن بصرى و قتاده،و بعضى ديگر[از] [١]مفسّران گفتند قوله: عَرَّفَ ،آن است كه جازاه و عاقبة عليه من قولهم لأعرفنّ سوء فعلك و لأعرفنّ [٢]لك ما [٣]فعلت،من بازنمايم آنچه تو كردهاى. وَ أَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ ،أى عفا عن بعض،بر بهرى عقوبت كرد و از بعضى عفو كرد.و گفتند:رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-جزا [٤]داد حفصه را براى آنكه طلاق داد او را [٥]با خانۀ پدر فرستاد او را [٦]،عمر خشم گرفت بر دختر و گفت:لو كان في آل الخطّاب خير ما طلّقك رسولاللّٰه،اگر در آل خطّاب خيرى بودى رسول خداى تو را طلاق ندادى،خداى تعالى فرمود كه مراجعت كن.رسول مراجعت كرد به آن [٧]خشم يك ماه از همۀ زنان اعتزال كرد و در مشربۀ [٨]امّ ابراهيم بنشست[٥٦-پ]با مارية القبطيّه تا آيت تخيّر [٩]فرود آمد.
حسن بصرى گفت:كريمان در كارها استقصا نكنند،نبينى كه حقتعالى حكايت كرد از رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-في
قوله: عرّف بعضه و اعرض عن بعض،أى عرّفها بعض الحديث و عدل عن بعض.
فَلَمّٰا نَبَّأَهٰا بِهِ ،چون رسول خبر داد عائشه را[از آن] [١٠]،و گفت حفصه را به آنچه كرده بودند از افشاى سرّ [١١]رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-گفت:
من أنبأك هذا ،تو را اين خبر كه داد؟رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-جواب
[١٠] [١] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .اساس:لاعرفن،آد،كا،گا:لاعرفنك،با توجه به مأخذ معتبر خبرى تصحيح شد.
[٣] .كا:من.
[٤] .كا:خبر.
[٥] .آد،گا+و.
[٦] .آد و ديگر نسخه بدلها:«او را»ندارد.
[٧] .آد و ديگر نسخه بدلها:و با اين.
[٨] .آد و ديگر نسخه بدلها:مشرقه.
[٩] .آد:تخيير.
[١١] .آد+قال،كا+قالت.