رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٧١ - قرض، حقوق ماهيانه، بيمه و بازنشستگى
درآمد باقيمانده خمس دارد.
س ٨٦٦: آيا قرضى كه براى حجّ تمتع گرفته مىشود بايد خمس آن داده شده باشد و بعد از پرداخت خمس، باقيمانده آن براى مخارج حجّ پرداخت شود؟ ج: مالى كه قرض گرفته مىشود، خمس ندارد.
س ٨٦٧: من در خلال پنج سال مبلغى را به بنياد مسكن جهت گرفتن زمينى به اميد تأمين مسكن پرداخت كردم، ولى تا كنون تصميمى براى واگذارى زمين گرفته نشده است، لذا تصميم دارم، آن مبالغ را از بنياد مسكن باز پس بگيرم، با توجّه به اينكه قسمتى از آن را قرض گرفتهام و قسمتى را هم از فروش فرش خانهام و باقيماندۀ آن را هم از حقوق همسرم كه معلّم است، تهيّه كردهام، اميدوارم به دو سؤال ذيل پاسخ فرمائيد.١ اگر بتوانم مبلغ مزبور را پس بگيرم و آن را فقط براى تهيّه مسكن (زمين يا خانه) مصرف كنم، آيا خمس به آن تعلق مىگيرد؟٢ چه مقدار خمس به آن تعلق مىگيرد؟ ج: در فرض مرقوم كه پول از راه هديه يا قرض يا فروش لوازم زندگى تهيّه شده، خمس آن واجب نيست.
س ٨٦٨: چند سال پيش از بانك وام گرفته و آن را به مدّت يك سال به حساب بانكىام واريز كردم، و بدون آنكه موفق به استفاده از آن وام شوم، هر ماه قسط آن را مىپردازم، آيا به اين وام، خمس تعلق مىگيرد؟ ج: خمس آن مقدار از وام مزبور كه اقساط آن را تا سر سال خمسى از منفعت كسب خود پرداخت كردهايد، واجب است.
س ٨٦٩: اين جانب مبالغى به خاطر ساختمان منزل بدهكار هستم و اين بدهكارى تا دوازده سال طول خواهد كشيد، خواهشمندم مرا در رابطه با موضوع خمس راهنمائى فرمائيد كه آيا اين بدهى از درآمد سال استثناء مىشود؟ ج: اقساط بدهى ساخت مسكن و مانند آن را هر چند مىتوان از درآمد كسب همان سال پرداخت نمود، ولى در صورت عدم پرداخت، از در آمد آن سال استثنا نمىشود، بلكه به باقيماندۀ درآمد سر سال خمسى، خمس تعلق مىگيرد.
س ٨٧٠: كتابهايى كه دانشجو از مال پدر خود يا از وامى كه دانشگاه به دانشجويان مىدهد، مىخرد و منبع درآمدى هم ندارد، آيا خمس دارد؟ در صورتى كه بداند پدر خمس پول كتابها را نداده، آيا پرداخت خمس آن واجب است؟ ج: كتابهايى كه با پول وام و يا با پولى كه پدر به او بخشيده، خريده شده است، خمس ندارد مگر آنكه يقين داشته باشد كه عين پولى كه پدر به او بخشيده، متعلق خمس است كه در اين صورت پرداخت خمس آن واجب است.
س ٨٧١: اگر شخصى مبلغى را قرض بگيرد و نتواند آن را قبل از آن سال ادا كند، آيا پرداخت خمس آن بر عهدۀ قرض دهنده است يا قرض گيرنده؟ ج: بر قرض گيرنده خمس مال قرضى واجب نيست، ولى قرض دهنده اگر مال قرضى را از