در اين مقاله ابتدا به بررسى ابعاد مختلف بحث تقيه مداراتى كه در مقابل تقيه خوفى قراردارد پرداخته شده و در نهايت مباحثى مربوط به تقيه به طور مطلق طرح گرديده است. نويسنده در بحث تقيه مداراتى بيشتر به طرح ديدگاههاى شيخ انصارى و دو فقيه بزرگ معاصر يعنى امام خمينى و آية اللّه‌ خويى پرداخته و با بررسى ادله شرعى و به خصوص روايات، درصدد دفاع از آراى امام خمينى (ره) مبنى بر مشروعيت تقيه مداراتى و صحت واجزاء عمل عبادى مانند نماز جماعت يا تعيين موضوعات در عبارات مانند تعيين روز وقوف در عرضه كه براساس تقيه مداراتى بوده، برآمده است و بر اين نكته تأكيد كرده كه با استناد به روايات مى‌توان به اين نتيجه رسيد كه تقيه مداراتى در شرايط عادى، مستحب است و در شرايط حسّاس و بحرانى همچون زمان حاضر، واجب مى‌باشد.

او سپس به طرح مهمترين اشكالات برخى از دانشمندان گذشته و معاصر اهل سنّت در مورد تقيه و پاسخ به آنها مى‌پردازد و در پايان، ديدگاه مثبت بعضى از مذاهب فقهى اهل سنّت و تنى چند از بزرگترين فقيهان آنان در مورد تقيه و نيز مواردى از تقيه صحابه، تابعين و دانشمندان بزرگ اهل سنّت را در زندگى شخصى شان ذكر مى‌كند.

كليد واژگان: فقه شيعه، فقه اهل سنّت، تقيه، تقيه مداراتى، تقيه خوفى، نماز جماعت، وقوف در عرفه، مندوحه، امام خمينى .