كه نشان مى‌دهند پيامبر(ص) عملاً و قولاً وظيفه مسافر را منحصر در قصر و افطار مى‌دانسته است، همچنان كه تاب مقاومت در مقابل روايات بسيارى كه از صحابه نقل كرديم كه پيامبر(ص) در طول عمرش، نمازها را در سفر كوتاه مى‌خوانده است، ندارند.

آنچه گفتيم در مورد سند اين دو روايت بود اما در مورد دلالت آنها بايد گفت: دلالت اين دو روايت نيز تمام نيست؛ زيرا عايشه عمل پيامبر(ص) را نقل مى‌كند كه نمازش را تمام خوانده است. اما احتمال دارد كه تمام خواندن نماز توسط پيامبر (ص) در صورتى بوده كه شرايط قصر وجود نداشته است. در جاى خود ثابت شده است كه تا وقتى كه علت كار معصوم معلوم نيست، نمى‌توان به آن استناد كرد و علت عمل پيامبر(ص) در اين دو روايت مجمل است؛ زيرا ممكن است تمام خواندن او به سبب جواز اين كار در سفر بوده و ممكن است به سبب موجود نبودن شرايط قصر بوده باشد.

ابن حزم در «المحلّى» سخن جامعى در مورد اين روايات دارد كه آن را نقل مى‌كنيم:

اما آن روايتى كه طريقش عبدالرحمن بن اسود است، تنها توسط علاء بن زهير ازدى نقل شده كه مجهول است و كس ديگرى هم آن را نقل نكرده است. حديث عطاء نيز تنها توسط مغيرة بن زياد نقل شده و كسى غير از او آن را نقل نكرده و اين فرد هم كسى است كه احمد بن حنبل در مورد او گفته: ضعيف است و هر حديثى كه او آن را نقل كرده غير قابل قبول است.

٥. نووى در شرحش بر صحيح مسلم روايت مى‌كند:

صحابه ـ رضى اللّه‌ عنهم ـ كه با رسول خدا(ص) مسافرت مى‌كردند، برخى نماز را كوتاه مى‌خواندند و برخى ديگر تمام، برخى روزه مى‌گرفتند و برخى ديگر روزه نمى‌گرفتند و بر يكديگر هم عيب نمى‌گرفتند. (٦٧)

ابن قدامه از انس نقل كرده است:

ما، اصحاب رسول خدا(ص) مسافرت مى‌كرديم و در سفر، برخى نماز را تمام

(٦٧) شرح صحيح مسلم از نووى، ج٥، ص ٢٠١، كتاب «صلاة المسافرين و قصرها».