فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٠ - نماز مسافر در كتاب و سنت آیة الله جعفر سبحانى
امّا ابو حاتم گفته است:
عبدالرحمن در حالى بر عايشه وارد شد كه كودك بود و روايتى از او نشنيده است.
با توجه به اختلافى كه در مورد عبدالرحمن است، چگونه مىتوان به سخن او كه معلوم نيست حديثى از عايشه شنيده باشد، استناد كرد؟ بر فرض كه او از عايشه روايتى هم شنيده باشد، امّا در حال كودكى يا نوجوانى بوده است. به همين دليل دار قطنى در «العلل» احتمال داده كه اين روايت مرسل باشد. اين مطلب را شوكانى در «نيل الاوطار» از دار قطنى نقل كرده است. (٥٨)
آنچه مسأله را مشكلتر مىكند اين است كه دار قطنى يك بار اين حديث را از عبدالرحمن از پدرش از عايشه نقل مىكند و بار ديگر، از عبدالرحمن از عايشه. (٥٩)
بيهقى از ابوبكر نيشابورى نقل كرده كه هر كس گفته عبدالرحمن اين حديث را از پدرش نقل كرده، اشتباه كرده است. (٦٠)
آنچه گفته شد در مورد سند حديث بود، اما به مضمون اين حديث نيز نمىتوان استناد كرد؛ زيرا: اوّلاً: در حديث عايشه چنين آمده است كه: با رسول خدا(ص) به قصد عمره رمضان از مدينه خارج شديم.. ـ تا آخر حديث ـ . اين مطلب با تاريخ قطعى زندگى رسول خدا(ص) مخالف است؛ زيرا در سيره حلبى آمده است :
بدون شك پيامبر(ص) بيش از چهار عمره انجام نداد و تمامى عمرههاى او در ماه ذى قعده بود، بر خلاف مشركين كه با انجام عمره در ماههاى حج موافق نبودند مىپنداشتند كه اين كار از بزرگترين گناهان است. اوّلين عمره پيامبر(ص) عمره حديبيه بود كه در ماه ذيقعده انجام گرفت و مشركان مانع ورود او به خانه خدا شدند. دومين عمره او در سال بعد بود كه به عمره قضاء معروف است و در ماه
(٥٨) نيل الاوطار، ج٣، ص ٢٠٢.
(٥٩) سنن دار قطنى، ج٢، ص١٨٨، شماره٣٩ و ٤٠ .
(٦٠) السنن الكبرى، ج٣، ص١٤٢.