پاسخ: پذيرش تقيه، منافاتى با ايجاد و برقرارى وحدت و برادرى ندارد؛ زيرا يكى از اقسام تقيه كه موضوع اين نوشته را تشكيل مى‌دهد تقيه مداراتى است؛ يعنى با حفظ اصول و مبانى و اعتقادات در امور اجتماعى، سياسى، فرهنگى و ديگر امور با همديگر ارتباط داشته باشيم. حتى در مباحث فقهى مانند نماز طبق مبانى برادران اهل سنت عمل كنيم و همان عمل طبق نظر حضرت امام خمينى (ره) و بسيارى از فقها مجزى باشد و نيازى به اعاده در وقت و قضا در خارج از وقت مگر در بعضى از موارد خاص نباشد.

تقيه از نگاه مذاهب

تقيه نه تنها در فقه شيعه مطرح است، بلكه در ديگر مذاهب فقهى نيز از گذشته دور مطرح بوده است و در اين باره ازجهات گوناگونى مورد بحث قرار گرفته است. در اين بخش اشاره كوتاهى به اين مطلب مى‌شود كه تقيه در اين مذاهب نيز امرى مباح و به حسب موارد و شرايط، حكم آن متفاوت است.

لازم به ياد آورى است، ممكن است نسبت به دلالت برخى از اين عبارات مورد استشهاد بر جواز تقيه در مذاهب فقهى اهل سنت اشكال شود ولى در مجموع جاى شبهه بر اينكه تقيه به نحو موجبه جزئيه، در مذاهب فقهى وجود دارد، باقى نمى‌ماند.

فقه حنفى

در كتابهاى مشهور فقه حنفى، تقيه را جايز دانسته‌اند؛ از جمله در مبسوط سرخسى آمده است: تقيه به هنگام اكراه در ترك نماز، افطار در ماه رمضان، نسبت ناروا به زنان پاكدامن، تهمت به مسلمان، زنا، خوردن مردار و گوشت خنزير و نوشيدن خمر جايز است و ترك تقيه موجب گناه است. (٦٥)

(٦٤) ظهير احسان الهى، الشيعه و السنة، ص١٣٢.
(٦٥) المبسوط، سرخسى، ج٢٤، ص٤٨.