نكته چهارم: تقيه مداراتى موجب حلال شدن حرام و جواز ترك واجب نمى‌شود. به عبارت ديگر با ارتكاب كارهايى كه از نظر فقه شيعه حرام و ترك آنها واجب است، تقيه مداراتى تحقق پيدا نمى‌كند.

اشكالات تقيه

از جمله مباحثى كه در مبحث تقيه در خور بررسى مى‌باشد، پاسخ به شبهاتى است كه از سوى مخالفين با عناوينى گوناگون مطرح شده است. در اين بخش، برخى از شبهات مورد نقد و بررسى قرار گرفته است. پيش از شروع مطلب، ياد آورى سه نكته مفيد است:

١) شايد بتوان گفت اولين شبهه مدون از سوى سلمان بن جرير زيدى رئيس فرقه جريريه از زيديه القا شده است. (٥١) پس از او ديگران همانند فخر رازى (٥٢) و سپس ابن تيميّه (٥٣) و در عصر حاضر افرادى مانند محب الدين خطيب، (٥٤) ظهير احسان الهى (٥٥) به آن دامن زده‌اند.

٢) شبهات در يك دسته بندى به سه بخش عمده قابل تقسيم است:

الف) اشكالات مربوط به اصل تشريع و جواز تقيه.

ب) اشكالات مربوط به تقيه ائمه معصوم (ع)

ج) اشكالات مربوط به تقيه شيعيان.

(٥١) نوبختى، فرق الشيعه، ص٨٥.
(٥٢) فخر رازى، المحصل، ص ١٨٢.
(٥٣) ابن تيميه، منهاج السنة النبويّه، ج١، ص١٥٩.
(٥٤) محب الدين خطيب، الخطوط العريضة للاسس التي قام عليها دين الشيعة، ص١٠.
(٥٥) ظهير احسان الهى، الشيعة و السنة، ص١٢٧.