ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٦ - تحقّق عرفان مثبت در يك انسان كامل كه علىّ بن ابي طالب نام او است

< شعر > صاحبدلى به مدرسه آمد ز خانقاه بشكست عهد صحبت اهل طريق را گفتم ميان عالم و عابد چه فرق بود تا اختيار كردى از آن اين فريق را گفت آن گليم خويش بدر مى برد برون وين جهد مى كند كه بگيرد غريق را < / شعر > در عرفان مثبت كه مسير حيات انسان كامل است ، رنگ تكليف و وظيفه درخشندگى حياتى دارد . همهء ما مى دانيم كه احساس تكليف با انجام دادن آزادانهء آن و بدون توقّع پاداش و ترس از كيفر ، اساسىترين عامل آزادى روح از چنگال تمايلات حيوانى و معامله گرىهاى پست است و اين معامله - گرى با عرفان مثبت اسلامى سازگار نمى باشد .
تحقّق عرفان مثبت در يك انسان كامل كه علىّ بن ابي طالب نام او است طرح مسائلى مختصر در بارهء شخصيّت عرفانى علىّ بن ابي طالب كه به اتّفاق نظر همهء خردمندان و هشياران انسان شناس بمقام والاى انسان كامل رسيده است ، از جهات متعدّد ضروريست : جهت يكم - به تصديق همهء پويندگان راه حقّ و حقيقت و با نظر به سخنان خود اين انسان كامل هيچ جاى ترديدى نيست كه اين شخصيّت به والاترين مقام عرفان مثبت نائل آمده و به كمال انسانى دست يافته است . جملاتى كه تا كنون در بيان اوصاف فاضلهء امير المؤمنين ( ع ) چه از فرق مختلفهء مسلمانان و چه از ساير شخصيّتهاى اقوام و ملل گفته شده است ، مجلَّدات متعدّدى را مى تواند پر كند . اگر جنبهء ربّانى و انسانى اين شخصيّت بزرگ نتواند بازگو كنندهء عرفان واقعى و كمال انسانى باشد ، سواى پيامبران و ائمّهء معصومين هيچ انسانى را در تاريخ نمى توان بعنوان عارفى كه بتواند شايستهء برخوردارى از عرفان واقعى و كمال انسانى باشد پيدا كرد . اوصاف و مختصّات عرفان مثبت و كمال انسانى را از رهبر پيشتاز آن كه علىّ بن ابي طالب ( ع ) نام دارد ، مطرح مى كنيم :