ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٦ - مبناى منفى دوم

روانى و اخلاقى ، مى توان در اين كتاب ديد . بعنوان نمونه مى توان به كتاب « مولوى و جهانبينىها در مكتبهاى شرق و غرب » تأليف اين جانب مراجعه نمود . از متفكَّران عرفان مشرب مغرب زمين مى توان اكهارت را در نظر گرفت كه با داشتن ديدگاه‌هاى فلسفى در جهان هستى ، از دريافتهاى عرفانى قابل توجّه برخوردار است . افلاطون با داشتن عرفان اشراقى و ضرورى ديدن سير و سلوك براى شدنهاى تكاملى ، از علوم رياضى و حكمت و فلسفهء سياسى در حدّ اعلاى آن دوران برخوردار بوده است . مضمون عبارتى كه افلاطون بر سر در آكاديمى نوشته بود ، بسيار معروف است كه مى گويد : هر كس هندسه و رياضى نخوانده است ، حقّ ورود به اين مدرسه را ندارد [١] .
بهمين جهت است كه در توضيح طرز تفكَّرات افلاطون گفته شده است : « اين است كه علم و حكمت افلاطون در عين اين كه ورزش عقل است ، از سرچشمهء عشق آب مى خورد و با آنكه آموزندهء شيوهء مشّاء ( استدلال ) است ، سالك طريق اشراق مى باشد » [١] .
بيان افلاطون در توضيح اين كه چگونه روش صحيح عقل وابسته به جوشش عشق حقيقى است ، چنين نقل شده است : « روح انسان در عالم مجرّدات پيش از ورود به دنيا حقيقت زيبائى و حسن مطلق ، يعنى خير [ مطلق ] را بىپرده و حجاب ديده است ، پس در اين دنيا چون حسن ظاهرى و نسبى و مجازى را مى بيند ، از آن زيبائى مطلق كه پيش از اين درك نموده ياد ميكند ، غم هجران به او دست مى دهد و هواى عشق او را برميدارد ، فريفتهء جمال مى شود و مانند مرغى كه در قفس است ، مى خواهد بسوى او پرواز كند . عواطف و عوالم

[١] . اين مضمون را يكى از ادباى عرب در بيت زير آورده است : < شعر > من لم يشرّح ذهنه بالهندسة قولوا له لا تقربنّ المدرسة < / شعر > ( كسى كه ذهن خود را با هندسه ورزيده نكرده است ، به او بگوئيد : باين مدرسه نزديك نشود )
[١] سير حكمت در اروپا ج ١ ص ٢٠ .