تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٣٩٨ - د تفسير مأثور

فصلى را در فضيلت آيات و خواصّ و شأن نزول آنها اختصاص مى‌دهد. مؤلّف، بيشتر از تفسير العياشى، تفسير البيضاوى، الإحتجاج طبرسى، مكارم الأخلاق و تفسير القمى و التفسير المنسوب إلى الإمام العسكرى استفاده كرده است.

٨. الهادى و ضياء النادى يا مصباح النادى،[١] از سيّد هاشم بحرانى (م ١١٠٧ يا ١١٠٩ ق). اين تفسير، برگرفته شده از روايات اهل بيت عليهم السلام است، مگر به صورت اندك و استثنايى. وى روايات را از كتاب‌هاى معتبرى همچون: الكافى شيخ كلينى، كتاب من لا يحضره الفقيه، التوحيد، عيون أخبار الرضا عليه السلام و معانى الأخبار شيخ صدوق، تهذيب الأحكام والاستبصار شيخ طوسى و قرب الإسناد حِميَرى و مجمع‌البيان طبرسى آورده است. او در ابتداى كتاب، مقدّماتى در دوازده باب آورده است. ابتداى آن «الحمدللَّه و سلام على عباده الذين اصطفى ...» است و در آن، آورده است:

و إنّى لم اعتمد فى كتابى هذا الّا على رواية مشايخنا المعتمدين و علمائنا المعتبرين ....

٩. البرهان فى تفسير القرآن، از سيّد هاشم بحرانى. مؤلّف، از اخباريانى بود كه در تفسير قرآن، صرفاً به حديث اكتفا مى‌نمودند و از كسانى بود كه از تدبّر و تعقّل در كلام خداوند، منع مى‌كردند و از دقّت در سند حديث و تأمّل در مضامين و محتواى آن، نهى مى‌كردند.[٢] تفسير ياد شده از تفاسير مأثور است كه مؤلّف در آن، اخبار و احاديث را از كتب قديمى (حدود ٥٧ كتاب) بدون تصحيح و تسقيم و جرح و تعديل، نقل كرده است و در حقيقت، هدف وى، فقط جمع و تأليف اين روايات بوده است.[٣] مؤلّف، در مقدّمه تفسير، در بيان هدف خويش از تأليف آن مى‌نويسد:

[١]. الذريعة، ج ٢٥، ص ١٥٤- ١٥٥.

[٢]. المفسرون حياتهم و منهجهم، ص ٢٠٢.

[٣]. البرهان فى تفسير القرآن، ج ١، ص ٤.