تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ٣٤٨ - مشايخ اجازه

مجلسى (م ١١١١ ق). وى عالم، فاضل، ماهر، مدقّق، علّامه، فهيم، متكلّم، محدّث، ثقه، جامعِ محاسن و فضائل‌[١] و در عصر خود، پيشوا در حديث و ساير علوم بود. وى حديث را در ايران زمين، منتشر ساخت و توفيق شاه سلطان حسين صفوى در اداره كشور به تدبير وى بوده است.[٢] وى، علوم نقلى را از پدرش محمّد تقى مجلسى (م ١٠٧٠ ق) و علوم عقلى را از محضر حكيم بزرگ آقا حسين خوانسارى (م ١٠٩٨ ق) آموخت‌[٣] تا جايى كه متبحّر و صاحب تجربه در علم و فنون مختلف، اعم از فقه، حديث، رجال، درايه، حكمت، فلسفه، رياضى گرديد.

اعتقاد مجلسى به اين كه حكمت، زمانى مفيد واقع مى‌شود كه از اهل دين گرفته شده باشد و قرآن و اخبار ائمه عليهم السلام، دو علمى هستند كه مى‌توانند در دنيا برايش نفع رسان باشند،[٤] توجّه او را به گسترش حديث، معطوف ساخت تا جايى كه به گفته جزائرى، تنها شاگردان بلا واسطه او به بيش از هزار نفر مى‌رسيد.[٥] علّامه مجلسى، در زمينه فعاليت‌هاى حديثى، بى‌ترديد، از پُركارترينِ محدّثان است تا جايى كه با ارائه حدود بيست اثر به زبان عربى و ٥٤ اثر به زبان فارسى، بزرگ‌ترين جايگاه را در تاريخ حديث شيعه به خود اختصاص داده است و گل سرسبد آثارش كتاب جامع بحار الأنوار است كه در نيمه دوم عمر او به تحرير درآمد.

صاحب أعيان الشيعة، در ميان تأليفات علّامه مجلسى آورده است:

برخى گفته‌اند تأليفات علّامه مجلسى، يك ميليون و ٤٠٢ هزار و هفتصد بيت است. بيت، در اصطلاح نويسندگان، يك سطر پنجاه حرفى‌

[١]. أمل الآمل، ج ٢، ص ٢٤٨؛ رياض العلماء، ج ٥، ص ٣٩.

[٢]. لؤلؤة البحرين، ص ٥٥.

[٣]. رياض العلماء، ج ٥، ص ٤٠؛ وقايع السنين والأعوام، ص ٥٤١.

[٤]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٢ و ٣.

[٥]. أنوار النعمانية، ج ٤، ص ٣١٢؛ آشنايى با بحار الأنوار، ص ٧٩.