مفاد ظاهر اين آيات آن است كه دوزخيان خود عامل مشتعل شدن آتش دوزخ مى باشند، يعنى كفر و شرك و ملكات رذيله اى كه در اثر گناهان در نفس آنان رسوخ نموده است و در شرايط خاص رستاخيز به صورت«آتش گيره» در مى آيد.

١٠. آيات بسيارى درباره جزاى اعمال وارد شده است كه ظاهر آنها اين است كه خود آن كارهايى كه در دنيا انجام گرديده است، جزاى عاملان خواهد بود كه در اين جا نمونه هايى را يادآور مى شويم:

الف. (وَمَنْ جاءَ بِالسيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِى النّارِ هَلْ تُجْزَونَ إِلاّ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ) .[٢]

«آنان كه گنهكار و زشت كردار گام به محشر مى نهند، به صورت، در جهنم فرو مى افتند آيا به چيزى جز آنچه انجام داده اند، جزا داده مى شوند؟ يعنى وضعيت ناگوار آنان در دوزخ در حقيقت تجسم همان كارهاى نارواى آنان در دنيا است».

ب. (فَالْيَوْمَ لا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيئاً وَلا تُجْزَونَ إِلاّ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ).[٣]

«امروز (قيامت) به كسى ستم نمى شود وجزاى شما چيزى جز اعمالى كه در دنيا

[١] انبياء/٩٨.
[٢] نمل/٩٠.
[٣] يس/٥٤.