(وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ* وَمَنْ خَفَّتْ مَوازينُهُ فَأُولئِكَ الَّذينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ بِما كانُوا بِآياتِنا يَظْلِمُونَ).[١]

«توزين اعمال يا وسيله سنجش، در چنين روز حق است آنان كه ميزانشان سنگين است از رستگارانند وكسانى كه ميزانشان سبك باشد، آنان به خاطر اين كه به آيات ما ستم كرده اند، زيانكار مى باشند».

مفسران در معنى جمله (وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذ الْحَقُّ) و كيفيت اعراب آن اقوال گوناگون و مختلفى دارند، ولى با قطع نظر از اختلاف آنان، بايد گفت: در كلمه«وزن» يكى از دو احتمال حاكم است.

١. مقصود از وزن معناى مصدرى آن است يعنى وزن كردن و سنجش اعمال در آن روز حق است در اين صورت وزن به معنى«توزين» است.

٢. مقصود از وزن همان ميزان يعنى وسيله اى كه با آن سنجش انجام مى گيرد، و به تعبير عربى«ما يُوزَنُ بِهِ».

بنابر احتمال اوّل آيه، ناظر به قطعى بودن سنجش اعمال است كه بسان خود رستاخيز حق و پا برجا است، و شك و ترديدى در آن نيست.

و بنابر احتمال دوم آيه، ناظر به اين است كه«حق» وسيله سنجش است يعنى به جاى سنگ ترازو است و هر عملى كه حق بوده و يا سهم بيشترى از حق را دارا باشد، مايه سنگينى ميزان و هر عملى كه فاقد حق و يا سهم كمترى داشته باشد مايه سبك بودن آن خواهد بود.

در اين جا احتمال سومى است و آن اين كه: مقصود اين است كه هر

[١] اعراف/٧ـ٨.