منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٢٩
و امّا مسأله«صابران» بنابراين كه بدون حساب پاداش مى بينند، مى توان آن را يك استثنا و تخصيص در آيات همگانى بودن حساب دانست.
همگانى بودن حساب در روايات
مضامين روايات نيز در اين باره به سه بخش تقسيم مى شوند:
١. حساب همگانى است.
٢. مشركان بدون حساب وارد دوزخ مى شوند.
٣. گروهى از مؤمنان بدون حساب وارد بهشت مى شوند.
و اينك روايات مربوط به مطالب ياد شده:
الف: امام باقر (عليه السلام) از رسول گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم)روايت كرده اند كه فرمودند:
«اى گروه قاريان قرآن، درباره قرآن پرهيزگار باشيد، زيرا خداوند بار سنگين حفظ و فهم قرآن را بر دوش شما حمل كرده است، حقّا كه هم من مورد سؤال قرار مى گيرم و هم شما، من درباره ابلاغ احكام الهى به شما مورد سؤال واقع مى شوم و شما درباره آنچه از قرآن و سنت من به شما سپرده شده است».[١]
حضرت على (عليه السلام) فرمودند: روز قيامت (خدا) همه انسانها را جمع مى كند تا اعمال آنان را مورد حساب دقيق قرار دهد».[٢]
ب: در فرازى ازحديثى كه از امام سجاد (عليه السلام) روايت شده است چنين
[١]«يا مَعاشِرَ قُرّاء القُرآنِ اتَّقُوا اللّهَ عَزَّ وجَلَّ فيما حَمَلَكُمْ مِنْ كِتابِه، فَإِنّى مَسؤولٌ وَإِنَّكُمْ مَسؤُولُونَ إِنّى مَسؤُولٌ عَنْ تَبليغى وَأَمّا أَنْتُمْ فَتُسْأَلُونَ عَمّا حُمِّلْتُمْ مِنْ كِتابِ رَبِّى وَسُنّتى». (اصولكافى:٢/٦٠٦).
[٢]«وَذلِكَ يَوْمٌ يَجْمَعُ اللّهَ فيهِ الأَوّلينَ وَالاخِرينَ لِنِقاشِ الْحِساب»ِ(نهج البلاغه: خطبه ١٠٢).