منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٣٧
كسب نموده و در چه راهى مصرف نمودى؟[١]
٢. از على (عليه السلام) روايت شده است كه فرمودند: آنگاه كه انسان را در قبر مى گذارند دو فرشته به نام منكر و نكير نزد او مى آيند و اولين سؤال آنان درباره پروردگار او است، آنگاه از پيامبر او سپس از كسى كه ولايت او را پذيرفته است پس اگر پاسخ صحيح گويد، نجات مى يابد و اگر از پاسخ عاجز شود عذاب مى شود.[٢]
از چه كسانى سؤال مى شود؟
در اين باره نيز روايات متعددى نقل شده است كه نمونه هايى را متذكر مى شويم:
١. ابوبكر حضرمى مى گويد از امام باقر (عليه السلام) شنيدم كه فرمود: در قبر سؤال نمى شود مگر از كسانى كه ايمان محض داشته و يا كافر محض بودند گفتم پس وضع ديگران چگونه است؟ فرمود: به حال خود واگذار مى شوند.[٣]
٢. محمد بن مسلم گويد: امام صادق (عليه السلام) فرمود:
«لا يُسْأَلُ فِى الْقَبْرِإلاّ مَنْ مَحضَ الإيمانَ مَحْضاً وَمَحَضَ الكُفْرَ
[١] بحار الأنوار:٦/٢٢٣، باب احوال برزخ، حديث ٢٤.
[٢] إِنَّ الْعَبْدَ إِذا دَخَلَ حُفْرَتَه أَتاهُ مَلكانِ اِسْمُهُما مُنْكَرٌ وَنَكيرٌ فَأَوّلُ مَنْ يَسأَلانِهِ عَنْ رَبّه، ثُمَّ عَنْ نَبِيِّهِ ثُمَّ عَنْ وَلِيّهِ، فَإِنْ أَجابَ نَجى وَإِنْ عَجَزَ عَذَّباهُ(بحار:٦/٢٣٣، حديث ٤٦).
[٣] بحار الأنوار: ٦/٢٣٥، حديث ٥٢. ابوبكر حضرمى همين مضمون را از امام صادق (عليه السلام) نيز در روايت ديگر نقل كرده است. حديث ٩٧. اين مضمون را عبداللّه بن سنان از امام صادق(عليه السلام) و ابن بُكير از امام باقر (عليه السلام) نيز روايت كرده اند(حديث:٩٨و٩٩،ص ٢٦٠).