«روزى كه در صور دميده مى شود، پس آنچه در آسمانها و زمين است از شدت خوف و هراس مى ميرند، مگر آن كس كه خدا بخواهد، و همگان با ذلت در پيشگاه خدا حاضر مى گردند».

در آيه قبل، كلمه«صَعْق»، و در اين آيه كلمه«فَزَع» بكار رفته است. از اين رو برخى گفته اند به هنگام برپايى قيامت، سه نفخه تحقق خواهد يافت:

١. نفخه«فزع»، ٢. نفخه«صعق»، ٣. نفخه«قيام» و«بعث».

ولى همان گونه كه مرحوم طبرسى گفته است مقصود از«فزع» همان صعق است و مفاد هر دو آيه اين است كه نخستين مرتبه اى كه در صور دميده مى شود (به جز عده اى كه خدا مرگ آنها را اراده نكرده است) همه مردم از شدت وحشت و اضطرار مى ميرند.

اكنون بايد ديد مقصود از جمله (وَكُلٌّ أَتَوهُ داخِرينَ) در ذيل آيه چيست؟ اگر مقصود آمدن و حضور خلايق در صحنه محشر است، در اين صورت اين آيه ناظر به«نفخه دوم» خواهد بود، و مفاد آن با بخش دوم آيه نخست هماهنگ خواهد بود و نه با بخش اول آن، مگر آن كه بگوييم: مقصود از جمله(وَكُلٌّ أَتَوهُ داخِرينَ) مرگ آنها است، و مرگ يك نوع رجوع به سوى خداوند است.

در اين جا احتمال سومى هم داده شده است و آن اين كه«نفخ صور» در اين آيه به طور مطلق ذكر گرديده است، زيرا نفخ صور در هر دو مرحله آن از مختصات روز قيامت است. بنابراين آنچه در صدر آيه آمده است:(فَفَزِعَ مَنْ

[١] نمل/٨٧.